سياست نامه امام علي (ع) - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٩٤

مردم تفسير كنيم، مواضع حضرت، به عنوان سياستمدار، قابل دفاع نيست. روشن است كه امام، به اين مسائل توجه دارد و شيوه بهره گيرى از آن را نيز مى داند؛ ولى به لحاظ تقيّد به قوانين الهى و ارزش هاى اخلاقى و تأكيد بر حقوق مردم، بهره گيرى از آن را روا نمى داند. اين كلام او به روشنى، نشان دهنده حقيقت ياد شده است كه فرمود: لَولا إنَّ المَكرَ وَ الخَديعَةَ فِي النّارِ لَكُنتُ أمكَرَ النّاسِ . [١] اگر نبود كه نيرنگ و حيله ، جايش در آتش است ، من از نيرنگبازترينِ مردم بودم . هَيهاتَ! لَولاَ التُّقى لَكُنتُ أدهَى العَرَبِ . [٢] هرگز! اگر پارسايى نبود ، من زيرك ترينِ مردمانِ عرب بودم . و نيز مى فرمايد: به خدا سوگند ، معاويه از من زيرك تر نيست ؛ ليكن او حيله مى كند و به فجور دست مى زند ؛ و اگر نبود زشتىِ حيله ، من از زيرك ترينِ مردمان بودم ، امّا هر نيرنگى ، معصيت است ، و هر معصيتى سرپوشى است ، و براى هر نيرنگبازى ، پرچمى است در روز قيامت كه بدان شناخته گردد . [٣] بدين سان، امام به خوبى مى داند كه چگونه نفس ها را در سينه خفه كند، و چه سان، فريادها را به سكوت بكشاند و با نيرنگ، كسان را فريب دهد و با زورمدارى، در دل ها هراس افكنَد، و با تطميع، آزمندانِ سركش را رام كند، و تجاوز به حقوق مردم و از كشته، پُشته ساختن، و مخالفت ها و شورش هاىِ داخلى را از بيخ و بُن بركَنَد؛ امّا او على است و حق مدار و خدا بين و معاد باور، كه تقيّدش به حق و پايبندى اش به ارزش هاىِ اخلاقى و تأكيدش بر آموزه هاى الهى، او را از اين كه به