سياست نامه امام علي (ع) - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٠
٣ . قانونگرايى
قانون، رشته استوار پيوندآفرين لايه هاى مختلف جامعه است. سخن از بى قانونى نيست كه جامعه اى چنين ، جنگل است، نه جامعه انسانى. سخن از جايگاه قانون است و چگونگى نگاه حاكمان و مردمان به آن. حرمت قانون، در نگاه امام على عليه السلام بى بديل است. اين حقيقت والا را از متون بسيارى كه در دانش نامه امير المؤمنين نيز آمده و تعامل امام عليه السلام را با مردم در مسائل مالى، اجراى حدود، داورى ها و. .. گزارش كرده است، مى توان دريافت. تأمّل در اين مجموعه، نشان مى دهد كه در نگاه على عليه السلام ، هيچ كس فراتر از قانون نيست، و هيچ كس و هيچ مقامى نمى تواند مانع اجراى قانون الهى گردد. موضع على عليه السلام ، به روشنى، نشان دهنده آن است كه او خود را در برابر قانون، صاحب اختيار نمى داند. [١] چنين بود كه سازشكارى را برنمى تابيد و با «مداهنه» در سياست، مبارزه مى كرد و با باطلگرايى و حق نمايى و سازشكارى و توجيه ها و تأويل ها كه سرفصل سياست اموى بود، به شدّتْ مخالفت مى كرد.
٤ . انضباط ادارى
نظم در امور و انضباط در رفتار، سفارش مكرّر و مؤكّد امام على عليه السلام است. اين آموزه بدان حد مهم است كه امام، در بستر شهادت ـ كه طبيعى است در آن هنگامه ، مهم ترين و ضرورى ترين و كارآمدترين سفارش هاى خويش را فرموده باشد ـ ، بر نظم در امورْ تأكيد مى كند. [٢] او از جمله اهداف بلند نزول كتاب الهى را ايجاد نظم در زندگى و انضباط در عمل مى داند: ألا إِنَّ فيهِ عِلمَ ما يَأتي وَالحَديثَ عَنِ الماضي ودَواءَ دائِكُم ونَظمَ ما بَينَكُم . . . [٣]
[١] بنگريد به: ص ٢١٢ (ح ٨٩) .[٢] بنگريد به: ص ٢١٦ (ح ١٠٢) .[٣] بنگريد به : ص ٢١٦ (ح ١٠١) .