قراضه طبيعيات - ابن سينا - الصفحة ١٥٦ - حواشى و توضيحات

ابو ريحان بيرونى كتاب الجماهر فى معرفة الجواهر ص ٢٣٥.

ص ٥٥ س ٤ ببعد- «زر ... گران‌ترست از سيماب ...»، وزن مخصوص اجسام مذكور در اين باب بقرار ذيل است:

زر (طلا) ٤/ ١٩؛ سيماب (جيوه) ٦/ ١٣؛ سرب ٤/ ١١؛ سيم (نقره) ٤/ ١٠؛ مس ٨/ ٨؛ ارزيز [سپيد] (قلعى) ٣/ ٧.

نيز رش: ص ٦٦- ٦٨.

ص ٥٦ س ٢ (و نيز ص ٩٠ س ١)- «سبيكه»، پاره نقره و مانند آن گداخته ... (منتهى الأرب) و در قالب ريخته (رش: المنجد) و و آن ظاهرا همانست كه اكنون شمش گوئيم، «شمش ... شفشه طلا و نقره را گويند و آن طلا و نقره گداخته باشد كه در ناوچه آهنين ريزند.» (برهان قاطع).

ص ٥٦- س ٦ ببعد- راجع بترشحى كه پشت ظرفها پديدار آيد و تكاثف بخار هوا در پشت ظروف كه در آن يخ ريزند و اثبات اينكه آن آب نه بترشح از درون ظرف بيرون آيد، رش: ابو ريحان بيرونى كتاب الجماهر فى معرفة الجواهر (چاپ هند) ص ٨٩- ٩٠. گفتار مؤلف در اين باب موافق است با رأى ابو ريحان. نيز رش، ابن سينا علم طبيعى دانشنامه ص ٥٠- ٥١؛ ترجمه فارسى كتاب الاشارات و التنبيهات (چاپ آقاى دكتر