قراضه طبيعيات - ابن سينا - الصفحة ١٢٦ - حواشى و توضيحات
١- تاريخ حيوانات در ده مقاله كه صحت انتساب آخرين و شايد هفتمين و جزئى از هشتمين مقاله آن به ارسطو مورد ترديد است، اين كتاب كه بزرگترين كتب ارسطو در حيوان است مجموعهايست وصفى و رسمى حاوى مشاهدات ارسطو در حيات حيوانات.
٢- در اعضاء حيوانات (چهار مقاله) و آن شامل تحقيقات تشريحى و وصف اعمال بدن حيوانات و بيان علل آنست، از تصنيفات ارسطو در حيوان خاصّه اين كتاب مورد تمجيد و تحسين بسيارى از دانشمندان قديم و جديد واقع شده است.
٣- در تولّد (كون) حيوانات (پنج مقاله)، مؤلف در اين كتاب از تشكيل يعنى توليد و رشد حيوانات بحث كرده است.
٤- رساله در حركت مكانى حيوانات [١].
٥- در طول عمر حيوانات و كوتاهى آن.
مدتها پيش از ظهور اسلام از سه كتاب تاريخ و اعضاء و تولّد حيوانات كه جمعا نوزده مقاله است مجموعهاى كرده بودند و از همين مجموعه نقل سريانى قديمى در دست بوده و نيز از همان مجموعه جوامعى ساخته بودند و نيقولاؤس معاصر اگوستوس از آن اختصارى كرده بود [٢] مجموعه مذكور را ابو زكريا يحيى بن البطريق معاصر مأمون خليفه عباسى از يونانى بعربى در آورد و دانشمندان اسلامى از جمله ابن سينا از آن استفاده كردند كتاب حيوان در شفا نيز به پيروى از مجموعه مذكور كه شيخ رئيس آن را ظاهرا
[١] - رش:LeonRobin ,AristoteP ,١٨ .
[٢] - رش: ابن النديم، كتاب الفهرست ص ٢٥١.