از همان قسمت از مشيميه چپ خارج شده متقاطع مى‌گردد و پس از طى مراحل و عقبات و قطع و فصل‌ها در قسمت خلفى مخ بمراكز بينائى سطح مخ منتهى مى‌گردد بطورى كه هر قسمت هر يك از دو مشيميه بنقاط مخصوص و معينى از مراكز بينائى مربوط مى‌شود و نتيجه اينست كه دو تصوير شي‌ء مبصر كه در دو چشم درست شده است در مراكز بينائى مخ بهم منطبق و منضم شده و شي‌ء واحد كه ظاهرا بايد ديده شود بصورت واحد ديده ميشود و اگر دو محور دو چشم در خارج شي‌ء مبصر تقاطع كنند (بعلت حول طبيعى يا مرضى يا عمدى و تصنعى) دو تصوير در دو چشم روى دو قسمت مختلف از مشيميه كه مركز حسّى آنها در مخ متقارن نيست مى‌افتد و لذا دو تصوير حاصل از شي‌ء با هم منطبق نمى‌شود و شي‌ء واحد بصورت دو تصوير جدا يا نزديك بهم يا ملاصق و درهم افتاده محسوس مى‌گردد.» (انتهى). اين نكته ناگفته نماند كه بيان مؤلّف در باب حسّ انگشت، يك چيز را دو چيز نيز بصواب مقرون نيست.

ص ٣٥- ٣٦- رأى مؤلّف در مبحث لذّت و الم (كه مؤلّف لذّت و اذيّت اصطلاح كرده است) از اين باب تا حدّى روشن ميشود. درباره قول شيخ رئيس ابو على سينا در اين مسأله، رش: علم برين دانشنامه علائى ص ١٠٢- ١١١؛ كتاب القانون فى الطب ص ٧٢؛ الهيات كتاب الشفاء ص ٦٣٥- ٦٣٨؛ رسالة أضحوية فى أمر المعاد (چاپ قاهره ١٣٦٨ هجرى) ص ١١٢- ١١٨؛ كتاب النجاة ص ٢٤٥ و بعد؛ كتاب الادوية القلبية (در مجموعه مقالات يادبود نهصدمين سال وفات ابن سينا) متن عربى ص ٧ ببعد؛ رسالة در سر قدر، ترجمه آقاى ضياء الدين درّى (طهران، چاپخانه‌