باشد [١] و نيز مذهب بعضى آنست كه ميگويند كه اين قوى‌ [٢] نفسانى اندر دلست و دماغ او را بمنزلت آلتست‌ [٣] پس چون مسافت اندر [٤] ميان ايشان دور باشد [٥] همان خلل بحاصل آيد و [٦] در جملة الامر [٧] افراط اندر [٨] درازى از اعتدال يك سو بود و چون جمله بدن ما [٩] معتدل باشد هر عضوى در وضع بدن‌ [١٠] نامعتدل‌ [١١] باشد خلل‌ [١٢] پديد آيد [١٣].

باب پنجم‌

[١٤]- چراست كه‌ [١٥] بعضى از حيوان گوش بتوانند [١٦] جنبانيدن‌ [١٧] و مردم نتواند جنبانيد [ن‌] [١٨].

جواب‌ [١٩]- از بهر آنك طباع را عنايتست بصيانت كردن حيوان از

[١] - ت: بود.

[٢] - م: قواى.

[٣] - ت: التست همچون اندر دلست مسافت.

[٤] - س اين كلمه را ندارد.

[٥] - م: بود.

[٦] - س اين حرف را ندارد.

[٧] - ت: و فى الجمله.

[٨] - م: در.

[٩] - م: با.

[١٠] - ت: اين جزء را ندارد. م: بدان (بجاى بدن) نامعتدل.

[١١] - ت: اين جزء را ندارد. م: بدان (بجاى بدن) نامعتدل.

[١٢] - م: و خلل.

[١٣] - س افزوده است: و اعتدال محمود است قوله ...

[١٤] - چنين است در نسخه س. م و ت: ه.

[١٥] - م اين كلمه را ندارد.

[١٦] - س: بتواند. م: نتوانند. ت: نتواند.

[١٧] - چنين است در فت. م و ت و س: جنبانيد.

[١٨] - ت: و مردم نه. فت: و بعضى نه.

[١٩] - چنين است در نسخه س. م: ج. ت اين كلمه را ندارد.