اين امر نيز قابل توجه است كه دانشمندان اسلامى تا عصر شيخ رئيس و حتى پس از آن در حيوان‌شناسى پيشرفت مهمى نكردند و كتب ارسطو در اين مبحث كه تقريبا حاوى تحقيق درباره پانصد نوع حيوان و نظريات و مشاهدات دقيق و مفيد است بر تمامى كتب موجود مسلمين كه در دوره درخشان فرهنگ خود قبل و بعد از ابن سينا تصنيف كرده‌اند از حيث تفصيل و صحت مشاهده و دورى از مطالب غير علمى و خلوّ از عجائب و غرائب برترى و امتياز دارد و اين امر را مطالعه كتب معروف دانشمندان اسلامى مانند كتاب الحيوان جاحظ و رساله بيست و دوم از رسائل اخوان الصفا [٢] و نظائر آنها كه بعد تأليف شده ثابت ميكند [٣].

ص ٦ س ٢- «بر ولا»، يا على الولاء بمعنى على التتابع و متواليا و به پيوست يكديگر و پشت سر هم در نثر قديم فارسى ديده ميشود، رش:

كشف الاسرار ص ١ س ١٤؛ تاريخ ابو الفضل بيهقى (چاپ آقايان دكتر غنى و فياض) ص ١٢٧ س ١١.

ص ٦ س ٣- «از جمله حيوان»، مؤلف قراضه طبيعيّات كلمه‌

قراضه طبيعيات متن ١٢٧ حواشى و توضيحات

[١] - رش: آغاز كتاب حيوان در كتاب الشفاء ج ١ ص ٣٨١؛ رساله سرگذشت ابن سينا (چاپ نگارنده اين سطور در سلسله انتشارات انجمن آثار ملى شماره ١٨) ص ٧٤ س ١- ٣.

[٢] - ج ٢ ص ١٥٢- ٣١٨.

[٣] - بيهقى در تتمه صوان الحكمه تصنيفى فارسى از ابو عبيد عبد الواحد بن محمد جوزجانى شاگرد و نديم ابو على سينا بعنوان «كتاب حيوان» ذكر كرده كه ظاهرا از ميان رفته و بنا بر اين حكم درباره آن متعذر است.