قراضه طبيعيات - ابن سينا - الصفحة ١٢٣ - حواشى و توضيحات
١٦- در حيات و موت.
١٧- در تنفّس.
١٨- در نباتات [١].
براى مزيد اطلاع از كتب ارسطو در طبيعيّات و ترجمه آنها بعربى بمآخذ ذيل رجوع شود:
ابن النديم، كتاب الفهرست ص ٢٥٠- ٢٥١؛ قفطى، تاريخ الحكماء ص ٣٤- ٤٨؛ ابن ابى اصيبعة ج ١ ص ٦٧- ٦٩.
چون معنى لفظ طبيعت تطوّر يافته تحديد موضوع طبيعيّات يعنى اجسام و احوال اجسام، قدرى دشوار است. تحقيق طبيعيّات يا فلسفه طبيعت در زمان افلاطن و ارسطو شامل سه دسته امور و آثار بوده است:
١- امور فلكى و آثار علوى، ٢- امور و حادثههاى زمينى، ٣- امور حياتى.
مذاهب مختلف در فلسفه طبيعت از جنبههاى مختلف تصوّر طبيعت ناشى ميشود و نيز از مسائلى كه اين جنبهها بوجود مىآورد، اين جنبهها در هر عصر و زمان با حالت و چگونگى ميزان علم آن عصر و زمان بستگى
[١] - اين كتاب در عهد قديم از ميان رفته و اسكندر افروديسى گويد كه در نباتات جز كتاب ثئوفرستوس (ثاؤفرسطس) بدست نيست؛ كتاب فعلى «در نباتات» كه از عربى بلاتينى و از لاتينى بيونانى ترجمه شده از ارسطو نيست و محتملست كه از نيكولاؤس (نيقولاؤس) دمشقى حكيم مشّائى معاصر اگوستوس امپراطور روم (٦٣ ق م- ١٤ م) باشد، رش: رس، ارسطو (متن فرانسه) ص ٢٤ و نيز حاشيه مربوط بصفحه ٣٦ س ٤ قراضه طبيعيات.