قراضه طبيعيات - ابن سينا - الصفحة ١٥٥ - حواشى و توضيحات
گرداند يا متخلخلتر، چون آن سبب زائل شود او را با مقدار خويشتن برد.» (علم طبيعى دانشنامه علائى ص ٥٤). «يا از قبل آن بود كه لطيف شود و متخلخل شود» (ايضا ص ٧١). تكاثف بر هم نشستن و سطبر شدن (منتهى الأرب) و انبوه شدن ... و زفت گرديدن و فراهم آمدن و فشرده شدن و فشردگى (فرهنگ تازى بپارسى استاد فروزانفر) باشد و نيز رش: درة التاج، بخش نخستين ج ٤ ص ٢٢؛ علم طبيعى دانشنامه ص ٩ و ص ١٠؛ رساله حدود ابن سينا (در تسع رسائل) ص ٦٦.
ص ٥٢ س ٣ (و نيز ص ٦٨ س ٧)- «بلّور كرى»، يا «بلّور مدوّر» (رش: ص ٧١ س ٣ و ص ٩٨ س ١ و س ٣ و ص ١٠٠ س ٥)، عدسى محدّبى است كه در تداول عامّه «ذرّهبين» گويند، حكيم ناصر آن را «بلّور» (خوان الاخوان ص ٢٢٨ و جامع الحكمتين ص ١٧٠ س ٥) و «مهره بلّور گرد» (جامع الحكمتين ص ١٣٢ س ١٨) خوانده است.
ص ٥٢ س ٧ (نيز ص ٥٦ و ٧١ و ٧٣ و ٧٤ و ٧٥ و ٧٦ و ٧٨ و ٨٠ و ٨٧ و ٩٠)- «ارزيز»، رصاص، و آن بر دو گونه است ارزيز سياه كه آن را ابّار و اسرب گويند و ارزيز سپيد كه قصدير و قلعى و ارزيز كلهى (مختار رسائل جابر بن حيّان ص ٥٣٦) و رصاص قلعى (مفاتيح العلوم خوارزمى ص ١٤٧ و ١٥٠) و رصاص ابيض باشد (نيز رش: قطب الدين شيرازى، درّة التاج بخش نخستين ج ٤ ص ٤١؛ منتهى الأرب، در رصاص؛ لغتنامه دهخدا، ذيل ارزيز). مقصود مؤلّف قراضه طبيعيات در اين موضع ارزيز سپيد است.
ص ٥٢ س ٩ (و نيز ص ٧٥ س ٥- ٦)- «چون موم شود»، رش: