از جواهرى ابتدائى و اصيل كه همه چيز از آنها تركيب يافته بحث كرده‌اند لكن آن جواهر را صاحب صفت خاص عناصر امپدوكلس كه عدم استحاله باشد ندانسته‌اند. فلاسفه مذكور بچهار عنصر امپدوكلس آشنائى داشتند و بتفاوت هر يك از آنها را مادّه اصيل مى‌پنداشتند ولى آنها را از جواهر ديگر جدا نكرده و مجتمعا جواهر ابتدائى و اصول مركبات نشمرده بودند تنها پارمنيدس دو از آن چهار را در قسم مظنونات از فلسفه خود جواهر اصلى ابتدائى خوانده است. سه عنصر از عناصر چهارگانه امپدوكلس در فلسفه تاليس (آب) و انكسيمنس (هوا) و هراكليتوس (آتش) مادّه ابتدائى و وجود اصيل شناخته شده و عنصر خاك در مذهب فلسفى كسنفانس و پارمنيدس داخل گشته است. امپدوكلس چهار عنصر را اصلى و ابتدائى شمرده ولى بحقيقت آن چهار را بدو يعنى آتش و هوا تقليل داده است در نزد وى هر چهار عنصر قديم و باقى‌اند و همگى بدون آنكه طبعشان تغيّر يابد در آميزشهاى مختلف با نسبت‌هاى متفاوت شركت ميجويند و هر يك از آنها طبيعتى خاص دارد. امپدوكلس خواص عناصر و وجه امتياز هر يك را از ديگران ذكر نكرده ولى آتش را گرم و روشن و هوا را لطيف و شفّاف و آب را سرد و تيره و خاك را گران و درشت شمرده است. افلاطن و ارسطو اولين كسانى هستند كه طبيعت عناصر را معين كرده براى آنها جايگاه طبيعى شناخته‌اند، رش: تزلر:

فلسفه يونانيان (ترجمه فرانسه) ج ٢ ص ٢٠٧- ٢١٠).

ارسطو خود نظريّه چهار عنصر را قبول و آن را با تصرّفاتى در طبيعيّات داخل كرده و موجب بقاى آن در طول چند قرن شده است در مشرق پيروان مذهب ارسطو رأى استاد را در اين باب پذيرفته و آن را با اطناب‌