پُرخوری و بیماری ها
پُرخوری و خواب‌های وحشتناک
پُرخوری و سُستی تن
پُرخوری آفت زیرکی
پُرخوری آفتِ عبادت
١- در کتاب غرر از امام علی علیه السلام نقل شده که فرمود:
إیَّاکَ وَ الْبِطْنَةِ، فَمَنْ لَزِمَهَا کَثُرَتْ أسْقَامُهُ، وَ فَسَدَتْ أحْلامُهُ.
«از پُرخوری بپرهیزید که بیماری‌ها را زیاد می‌کند و عامل خواب‌های وحشتناک است.»
٢- در جای دیگری فرمود:
إیَّاکُمْ وَ الْبِطْنَةِ، فَإنَّهَا مِقْسَاةٌ لِلْقَلْبِ مِکْسَلَةٌ عَنِ الصَّلاةِ مَفْسَدَةٌ لِلْجَسَدِ.
«از پُرخوری بپرهیزید که قلب را دگرگون کرده، عامل سُستی در نماز است و تن آدمی را فاسد می‌کند.»
٣- و فرمود:
اَلْبِطْنَةُ تَمْنَعُ الْفِطْنَةِ.
«پُرخوری مانع زیرکی است.»
٤- و نیز فرمود:
الشَّبَعُ یُفْسِدُ الْوَرَعَ.
«پُرخوری روح پرهیزکاری را از بین می‌برد.»
٥- و نیز فرمود:
إذا مُلِی‌ءَ الْبَطْنُ مِنَ الْمُبَاحِ عَمِیَ الْقَلْبُ عَنِ الصَّلاحِ.
«وقتی شکم از غذاهای مباح پُر شد، قلب از تشخیص مصلحت کور خواهد شد.»
٦- و نیز فرمود:
بِئْسَ قَرینُ الْوَرَعِ اَلشَّبَعِ.
«شکم پُر دوست بَدی برای پرهیزکاری است.»
٧- و نیز فرمود:
إدْمَانُ الشَّبَعِ یُورِثُ أنْوَاعَ الْوَجَعِ.
«تداوم پُرخوری عامل انواع گرسنگی هاست.»
٨- و نیز فرمود:
لاتَجْتَمِعِ الشَّبَعُ وَ الْقِیَامُ بِالْمُفْتَرَضِ.
«شکم پُر و انجام واجبات در یک جا جمع نمی‌شوند.»
٩- و نیز فرمود:
نِعْمَ عَوْنُ الْمَعَاصی اَلشَّبَعُ.
«پُرخوری بهترین عاملِ گناهان است.»
١٠- و نیز فرمود:
إیَّاکَ وَ إدْمَانُ الشَّبَعِ، فَإنَّهُ یَهیجُ الْأسْقَامَ، وَ یُثیرُ الْعِلَلَ. [١] .
«از پُرخوری بپرهیز که بیماری‌ها را پدید می‌آورد و علل و عوامل امراض را تقویت می‌کند.»
١١- اصبغ بن نباته می‌گوید:
امیرالمؤمنین علیه السلام به فرزندش امام حسن علیه السلام فرمود:
ألا أُعَلِّمُکَ أَرْبَعَ خِصَالٍ، تَسْتَغْنی عَنِ الطِّبِّ؟
قَالَ: بَلی،
قَالَ: لاَتَجْلِسْ عَلَی الطَّعَامِ إلاَّ وَ أنْتَ جَائِعٌ، وَلاَتَقُمْ عَنِ الطَّعَامِ إلاَّ وَ أنْتَ تَشْتَهیهِ، وُجُودَ الْمَضْغَ، وَإذا نُمْتَ فَاَعْرِضْ نَفْسَکَ عَلَی الْخَلاءِ، فَإذا اسْتَعْمَلْتَ هَذا اِسْتَغْنَیْتَ عَنِ الطِّبِّ. [٢] .
«آیا چهار خصلت نیکو به تو بیاموزم که از مراجعه به طبیب بی‌نیاز شوی؟، پاسخ داد: آری، امام فرمود: تا گرسنه نشدی بر سر سفره غذا ننشین و تا هنوز سیر نشدی دست از غذا بکش و جویدن غذا را با دندان نیکو انجام دِه، و پس از خواب به دستشوئی رفته خود را پاک نما، پس هرگاه چنین کنی از طبّ بی‌نیاز خواهی بود.»

پی نوشت ها:
(١) هدایة العلم فی تنظیم غرر الحکم ص٢٩٤-٢٩٣ تحت عنوان «الشبع والبطنة».
(٢) الخصال ص٦٧:٢٢٨. ووسائل الشیعة ج٢٤ ص٢٤٥ ح٨.