دانشنامه امام علی علیه السلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٤١٩ - قیس بن سعد بن عباده انصاری
قیس فرزند «سعد بن عبادة بن دلیم خزرجی»، کنیهاش ابوالفضل و به قولی
ابو عبداللَّه یا ابو عبدالملک از اصحاب پیامبر صلی الله علیه و آله است.
قیس از نظر جسمی مردی کشیده قامت و از همگان بلندتر و داراهای موهای بلند و
صاف بود؛ اما محاسن در صورت نداشت و بعضی از انصار به مزاح به او
میگفتند: دوست داریم با ثروت و اموالمان برای قیس محاسن (ریش) خریداری
کنیم. در همین حال مردی خوش سیما و زیبا منظر بود. وی از نظر خصایص معنوی و
روحی، مردی زاهد و شب زندهدار و در عین حال دلیر، شجاع، کارآمد و بخشنده
بود. او در نطق و سخنوری، ناطقی توانمند و سخنگویی مقتدر و در عقل و
خردورزی نمونه روزگار و در شعر و شاعری قریحهای عالی داشت.
پدرش سعد،
سالار و بزرگ خزرجیان بود و در بزرگواری او همین بس که انصار پس از رحلت
پیامبر صلی الله علیه و آله در این فکر بودند که او را به عنوان جانشین
پیامبر صلی الله علیه و آله منصوب نمایند که دیگران پیشی گرفتند و ابوبکر
را به خلافت رساندند.
قیس بن عباد بکری
شیخ طوسی، «قیس بن عباد بکری» را از اصحاب امیرمؤمنان علی علیهالسلام به شمار آوردهاند. [١] .
ابن
حجر، «قیس بن عباد» را از جمله کسانی میداند که از امیرالمؤمنین علی
علیهالسلام، ابی ذر، عمار و دیگران حدیث نقل کرده و کنیه او را «ابو
عبداللَّه بصری» میداند. همو میافزاید: او از تابعین [٢] مورد وثوق و
دارای مناقب و زهد و عبادت و از بزرگان صالحان بوده است. [٣] .
پی نوشت ها:
(١) رجال طوسی، ص ٥٦، ش ١٢؛ رجال کشی، ص ٩٦، ح ١٥١.
(٢) ر. ک: همین اثر، ج ١، ص ٣٤.
(٣) ر. ک: تهذیب التهذیب، ج ٦، ص ٥٣٥.