دانشنامه امام علی علیه السلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٤٩ - افتخار رهبری مؤمنان
علی یعسُوبُ الدّین: لفظ «یعسوب» به معنی رئیس بزرگ و سرپرست بزرگ اسلام است [١] .
رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم درباره امیر المؤمنین علیه السلام فرمود:
یا عَلِی اِنِّکَ سَیدُ المُسْلِمین وَ یعْسُوبُ الْمُؤمَنینَ وَ اِمامُ المُتَّقینَ وَقائِدُ الْغُرِّ الُْمحَجَّلینَ [٢] .
«ای علی؛ تو بزرگ و رهبر مؤمنان و امام پرهیزگاران، و رهبر زنان با ایمانی».
ابن ابی الحدید در شرح کلام امیرالمؤمنین که فرمود:
اَنَا یعْسُوبُ الْمُؤمنینَ وَ المالُ یعْسُوبُ الفُجّارِ
مینویسد:
این کلمه را رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم درباره حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام فرمود:
یک بار به لفظ:
اَنْتَ یعْسُوبُ الدّین
و بار دیگر به لفظ:
اَنْتَ یعْسُوبُ الْمُؤمِنینَ
که هر دو به یک معنی برمیگردد، یعنی او را رئیس مؤمنین و سید آنها قرار داده است. [٣] .
و در مقدّمه شرح خویش گفته است:
در
اخبار اهل حدیث، کلامی درباره علی علیه السلام از رسول اللَّه صلی الله
علیه وآله وسلم نقل شده که معنای آن «امیرالمؤمنین» است، زیرا فرمود:
اَنْتَ یعْسُوبُ الدّینِ وَ الْمالُ یعْسُوبُ الظَّلَمَةِ
«ای علی تو رهبر دین، و مال، رهبر گمراهان است»
و در روایت دیگری آمده است:
هذا یعْسُوبُ الدّینِ
«این علی رهبر دین است»
این
دو روایت را احمد بن حنبل در مسند خود و ابونعیم در حلیة الاولیاء نقل
کرده است، [٤] ناگفته نماند؛ این منقبت از مناقب منحصر به فرد امام علی
علیه السلام و از دلائل خلافت اوست.
پی نوشت ها:
(١) در لغت آمده: «الیعسوب؛ الرئیس الکبیر، یقال هو یعسوب قومِهِ» در اصل نر و امیر زنبور عسل را گویند، که اهل لغت گفتهاند: «الیعسوب؛ ذَکَرُ النَّحلِ و امیرُها».
[٢] بحارالانوار ج ٣٨ ص ١٦٦ -١٢٦ حدود ده روایت از شیعه و اهل سنّت در این رابطه نقل شده است.
[٣] شرح ابن ابی الحدید ج ١٩ ص ٢٢٤ ذیل حکمت ٣٢٢.
[٤] شرح ابن ابی الحدید ج ١ ص ١٢ مقدّمه، کنز الاعمال هامش مسند احمد.