دانشنامه امام علی علیه السلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٤٨٧ - کمیل بن زیاد نخعی
کمیل فرزند زیاد اهل یمن و از قبیله نخع است. او از تابعین [١] اصحاب
رسول خدا صلی الله علیه و آله و از یاران مخلص و جزو اصحاب سرّ [٢]
امیرالمؤمنین علیهالسلام و از یاران امام حسن مجتبی علیهالسلام است. [٣] .
کمیل
مردی شجاع، عابدی شب زندهدار و مردی دیندار بود و در زمان خلافت عثمان
به جرم حقگویی و اعتراض به خلافکاریهای کارگزاران او به همراه زید بن
صوحان، صعصعة بن صوحان، مالک اشتر و... به حمص تبعید گردید. [٤] او از جمله
شیعیانی است که در روزهای اول خلافت حضرت علی علیهالسلام با او بیعت کرد
که تا پای جان فداکاری نماید [٥] و در رکاب حضرتش در صفین جنگید و از جانب
آن حضرت به ولایت شهر «هیت» [٦] منصوب شد، وی سرانجام به جرم اخلاص به مقام
ولایت امیرمؤمنان علیهالسلام به دست حجاج بن یوسف ثقفی به شهادت رسید.
ابن
حجر عسقلانی میگوید: کمیل از شخصیتهای بزرگ، شریف و مورد وثوق در میان
قوم خود و مورد احترام و اطاعت بود و در صفین در رکاب حضرت علی علیهالسلام
حضور داشت و به دست حجاج بن یوسف ثقفی در سال ٨٢ هجری در سن هفتاد سالگی
کشته شد. [٧] .
پی نوشت ها:
(١) ر. ک: اسدالغابه، ج ١، ص ٣٤.
(٢) ر. ک: منهاج البراعه، ج ٢١، ص ٢١٩.
(٣) رجال طوسی، ص ٥٦، ش ٦ و ص ٦٩، ش ١؛ الاختصاص، ص ٧؛ شرح ابن ابی الحدید، ج ١٧، ص ١٤٩.
(٤) شرح ابن ابی الحدید، ج ٢، ص ١٣٤. (تفصیل بیشتر و داستان تبعیدیها را در شرح حال مالک اشتر ملاحظه نمایید).
(٥) الاختصاص، ص ١٠٨.
(٦) شهر هیت بالای شهر انبار قرار داشته و دارای درختهای خرمای بسیار و سبز و خرم بوده که در جهت غرب رود فرات واقع شده است.
(٧) تهذیب التهذیب، ج ٦، ص ٥٨٩.