دانشنامه امام علی علیه السلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٤١٢ - قثم بن عباس بن عبدالمطلب
«قثم» فرزند عباس بن عبدالمطلب پسر عمو و از اصحاب پیامبر صلی الله علیه
و آله و نیز پسر عمو و از اصحاب خاص علی علیهالسلام است. [١] او برادر
رضاعی امام حسن مجتبی بود و هنگام رحلت پیامبر صلی الله علیه و آله هشت سال
داشت. [٢] .
روزی پیامبر صلی الله علیه و آله او را بر مرکب خود سوار و
در حق او دعا کرد. عبداللَّه بن جعفر نقل کرده است: من و عبیداللَّه و
برادرش قثم فرزندان عباس، با یک دیگر بازی میکردیم که رسول خدا صلی الله
علیه و آله در حالی که سوار بر مرکب بود از کنار ما عبور کرد، همین که چشمش
به ما افتاد، فرمود: این پسر، یعنی قثم را بالا آورید و به من بدهید.
پیامبر صلی الله علیه و آله او را گرفت و پشت سر خود سوار کرد و مرا در جلو
خود سوار بر مرکب نمود و در حق ما دعا نمود. [٣] .
آخرین کسی که با پیکر مطهر پیامبر صلی الله علیه و آله وداع کرد
رسول
خدا صلی الله علیه و آله در موقع احتضار طبق وصیتی حضرت علی علیهالسلام
را مأمور تجهیز پیکر خود نمود که غسل دهد، کفن کند و نماز گزارد و به خاک
سپارد. بر همین اساس حضرت علی علیهالسلام، عباس عموی پیامبر، فضل و قثم
(پسران عباس).، اسامة بن زید و شقران غلام رسول خدا صلی الله علیه و آله را
برای غسل به یاری طلبید. حضرت علی علیهالسلام بدن را غسل میداد و دیگران
کمک میکردند؛ اما کسانی که وارد قبر رسول خدا صلی الله علیه و آله شدند،
حضرت علی علیهالسلام، فضل و قثم فرزندان عباس بودند و آخرین کسی که از قبر
بیرون آمد، قثم بود. [٤] .
پی نوشت ها:
(١) رجال طوسی، ص ٥٥، ش ٧.
(٢) اسد الغابه، ج ٤، ص ١٩٧.
(٣) شرح ابن ابی الحدید، ج ١٦، ص ١٤٠، با کمی تفاوت اسد الغابه، ج ٤، ص ١٩٧.
(٤) همان، ج ١٣، ص ٣٧ و ٤٠؛ ر ک: اسد الغابه، ج ٤، ص ١٩٧.