دانشنامه امام علی علیه السلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨١٦ - روانشناسی و نماز
در «نیایش» و «دعا» چون ارتباط روانی انسان با مرکز ومبدأ آفرینش است، باید روح دارای «شادابی» و «پذیرش» باشد.
یعنی اگر بین روان آدمی و نیایش، تناسب وجود داشته باشد، نیایش جایگاه شایسته خود را خواهد داشت.
آنگاه در جان آدمی أثر میگذارد،
درمان میبخشد،
روح را دگرگون میسازد.
شگفت
آور آنکه در چهارده قرن قبل حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام به ارتباط عمیق
روانشناسی و نیایش توجّه داشته و به روانشناسی نیایش، اشاره فرمود که:
إِنَّ
لِلْقُلُوبِ إِقْبَالاً وَإِدْبَاراً؛ فَإِذَا أَقْبَلَتْ فَاحْمِلُوهَا
عَلَی النَّوَافِلِ، وَإِذَا أَدْبَرَتْ فَاقْتَصِرُوا بِهَا عَلَی
الْفَرَائِضِ.
(دلها را روی آوردن و نشاط، و پُشت کردن و فراری است، پس
آنگاه که نشاط دارند آن را بر انجام مستحبّات وا دارید، و آنگاه که پُشت
کرده بینشاط است، به انجام واجبات قناعت کنید.) [١] .
پی نوشت ها:
(١) حکمت ٣١٢ نهجالبلاغه معجم المفهرس محمد دشتی، که اسناد آن به این شرح است:
١- عقد الفرید ج ٦ ص ٢٧٩: ابن عبد ربه مالکی (متوفای ٣٢٨ه)
٢- اصول کافی ج١ ص٤٨ ح١: کلینی (متوفای ٣٢٨ ه)
٣- دستور معالم الحکم ص ٢٣: قاضی قضاعی (متوفای ٤٥٤ ه)
٤- ربیع الابرار ج١ ص٢٣ ب١: زمخشری معتزلی (متوفای ٥٣٨ ه)
٥- نهایة الارب ج ٨ ص ١٨١: نویری شافعی (متوفای ٧٣٢ ه)
٦- روضة الواعظین ص ٤١٤: ابن فتّال نیشابوری (متوفای ٥٠٨ه)
٧- غرر الحکم ص ١١٣ : ج ٢ ص ٥٤٤: آمدی (متوفای ٥٨٨ ه)
٨- الحکمة الخالدة ص ١١٢: ابن مسکویه (متوفای ٤٢١ ه).