دانشنامه امام علی علیه السلام - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٢٢٠ - علم نحو و ادبیات عرب
یکی دیگر از علوم اسلامی، علم نحو و ادبیّات عرب است،
همه میدانند که مبتکر این فنّ حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام است.
و در حقیقت آن حضرت بود که اصول و قواعد علم نحو را برای «ابوالاسود دوئلی» انشاء و املاء کرد و از جمله فرمود:
کلام بر سه قسم است؛ اسم و فعل و حرف.
و کلمه را به «معرفه» و «نکره» و انواع اعراب و حرکات را به ضمّ و نصب و جرّ و جزم تقسیم کرد.
و
این کاری است شگفت آور، زیرا تقسیم بندی کلام و کلمه و حرکات به صورت یاد
شده و منحصر دانستن آنها در این چند قسم، به طوری که تا کنون کسی نتواند بر
آن بیافزاید یا از آن بکاهد، امری مهمّ و از شگفتیهای علم امام است. [١] .
ابن خلّکان و دیگران مینویسند:
اوّل کسی که علم نحو را به ابوالاسود دوئلی القا کرد و فوائد آن را به او تعلیم داد، علی بن ابیطالب علیه السلام بود.
سپس
ابوالاسود «نَحی نَحْوَهُ» روش خود را به همان برگردانید و براساس همان
رهنمودها به تفریع فروعات آن پرداخت، بدین جهت این علم، علم نحو نامیده شد.
[٢] .
پی نوشت ها:
(١) شرح ابن ابیالحدید ج ١ ص ٢٠ و ١٩ بنقل از مکتب اسلام شماره ١٠ سال ٥.
(٢) البدایة و النّهایة ج ٨ ص ٣١٢ بنقل احقاق الحقّ ج ٨ ص ٤٩.