پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٦٢ - راه نجات اين است

تفسير ديگرى ذكر كرده‌اند و آن اين كه هر كس در ميان مردم نادان به دفاع از حق برخيزد و براى حمايت از آن قد علم كند خود را به خطر مى‌افكند و در معرض خشم جاهلان قرار مى‌گيرد.

اين سخن گر چه يك واقعيت است ولى نمى‌تواند تفسير جمله فوق باشد، زيرا نه با جمله‌هاى قبل كه سخن از مدّعيان باطل مى‌گويد سازگار است و نه با جمله بعد كه در باره افراد جاهل ناآگاه به ارزش خود بحث مى‌كند.

سرانجام امام (ع) در پايان اين سخن و در ارتباط با مسائل مربوط به امامت و حكومت كه در بخشهاى گذشته آمد، چند پند و اندرز به عموم مردم مى‌دهد كه اگر به آن عمل كنند مى‌توانند از چنگال نفاق‌افكنان و مدّعيان باطل و غوغاسالاران رهايى يابند.

نخست دعوت به تقوا و پرهيزكارى مى‌كند كه شالوده و اساس هر حركت سالم و عمل پاك است، مى‌فرمايد: «درختى كه در سرزمين تقوا نشانده شود هرگز نابودى نمى‌پذيرد، و بذر و زراعتى كه در سرزمين تقوا پاشيده شود هرگز تشنه نمى‌گردد!» (لا يهلك على التّقوى سنخ‌ [١] اصل، و لا يظمأ عليها زرع قوم).

در واقع امام (ع) در اين گفتار پر معنا، تقوا را به سرزمين مستعد پر بار پر آبى تشبيه مى‌كند كه نه ريشه درختان در آن خشك مى‌شود و نه بذر و زراعت در آن از تشنگى مى‌ميرد، خاكى پر حاصل و نرم و نهرهايى روان و پر آب دارد كه زمينه را براى پرورش گلها و گياهان و ميوه‌هاى اعمال صالح و فضايل انسانى فراهم مى‌كند. در حقيقت تمام اعمال همچون بذر و دانه است، بايد در سرزمين مستعدى‌

[١] «سنخ» به معنى اصل و ريشه و همچنين محلّ روييدن درخت كه اصل و ريشه آن در آن است آمده و بعضى آن را به معنى رسوخ در چيزى مى‌دانند و همه اين معانى به هم نزديك است و در عبارت بالا اشاره به ريشه‌هاى معارف و اعمال صالحه است كه در سرزمين تقوا رسوخ پيدا مى‌كند و هرگز نابود نمى‌شود.