پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٤ - آغاز سخن در باره آفرينش جهان

بالا، قبل و بعد از آن آمده همه مربوط به تصميم‌گيرى و انديشه و تفكّر قبل از انجام عملى است.

كوتاه سخن اين كه افعال خداوند از افعال بندگان بكلّى جداست زيرا او با علم به مصالح و مفاسد اشيا و آگاهى بر نظام احسن آفرينش و قدرت تامّ و كاملى كه بر همه چيز دارد، با قاطعيّت اراده مى‌كند و بدون هيچ تزلزل و ترديد و انديشه و تجربه، موجودات را لباس وجود مى‌پوشاند. هم در آغاز آفرينش چنين است و هم در ادامه آفرينش.

سپس به چگونگى آفرينش موجودات و تدبير الهى در پيدايش اشيا طبق برنامه منظم و دقيق و نظم و ترتيب حساب شده اشاره كرده، مى‌فرمايد: «خداوند آفرينش هر موجودى را به وقت خاصش موكول كرد (چرا كه آفرينش او تدريجى و روى برنامه زمان‌بندى شده، بود تا عظمت تدبير و قدرت بى‌نظير خويش را آشكارتر سازد)» (احال الاشياء لاوقاتها).

بعد از مسأله زمان‌بندى بودن آفرينش موجودات، به نظام خاص داخلى و تركيبى آنها اشاره كرده و مى‌فرمايد: «موجودات گوناگون را با يكديگر التيام داد و در ميان اشياى متضاد، آشتى برقرار كرد» (و لام‌ [١] بين مختلفاتها).

اين از عجايب عالم آفرينش است كه خداوند اشيا و موجودات مختلف را آن چنان به هم پيوسته و التيام داده كه گويى همه يك چيزند. سرد و گرم، تاريك و نورانى، مرگ و زندگى و آب و آتش را به هم التيام داده است. در شجر اخضر (درخت سبز) نار و آتش آفريده و وجود انسان و حيوان و گياه را تركيبى از موادّ

[١] «لام» و «لائم» از مادّه «لأم» به معناى جمع كردن، اصلاح نمودن و ضميمه كردن چيزى به چيز ديگر و التيام يافتن است و به همين دليل به زره «لامة» (بر وزن رحمة) مى‌گويند چون حلقه‌هاى آن به هم پيوسته و بر يكديگر قرار گرفته است.