بنا بر نظر مشهور فقهاى اماميه ، يكى از جاهايى كه مسافر مى تواند نمازهاى چهار ركعتى را تمام بخواند ، حائر (حرم) [١] امام حسين عليه السلام است ؛ امّا در باره محدوده حائر، اختلاف نظر وجود دارد . علّامه مجلسى در اين باره مى گويد : سخنان علماى شيعه ـ كه رحمت خدا بر آنان باد ـ در باره محدوده حائر ، مختلف است . يك قول ، اين است كه حائر ، محدوده اى است كه ديوارهاى صحن را در بر گرفته است و بنا بر اين ، شامل صحن در تمام ابعاد مى شود و نيز ساختمان هاى متّصل به گنبد نورانى و مسجد پشت آن . به قولى ديگر ، حائر ، تنها گنبد شريف [و بقعه زير آن] است . قول ديگر ، آن است كه حائر ، علاوه بر گنبد ، شامل ساختمان هاى متّصل به آن نيز مى شود ؛ مانند : مسجد و قتلگاه و خزانه و جز آن . قول اوّل ، اظهر است ؛ هم به دليل شهرت داشتن حائر با اين اندازه در نزد كربلايى ها كه از نياكانشان فرا گرفته اند ، و هم به دليل ظاهر سخنان بيشتر علما . [٢] گفتنى است كه در احاديث اهل بيت عليهم السلام ، در باره اين كه مسافر در كدام محدوده ، مخيّر بين قصر و اتمام نماز است ، سه تعبير وجود دارد : در برخى از احاديث ، آن محدوده ، «حرم» [٣] و در برخى ديگر ، «حائر» [٤] ناميده شده و در برخى از احاديث ،

[١] حائر ، در لغت ، به معناى زمين فرو نشسته اى است كه آب باران در آن ، جمع مى شود (ر . ك : جمهرة اللغة: ج ٢ ص ٤٥٥) ؛ امّا در اصطلاح ، به حرم و بارگاه مطهّر امام حسين عليه السلام و در بعضى موارد ، به شهر كربلا ، گفته مى شود . [٢] بحار الأنوار: ج ١٠١ ص ١١٧. [٣] ر . ك : دانش نامه امام حسين عليه السلام : ج ١٢ ص ٤٠٣ ح ٣٣٧٥ و ٣٣٧٦. [٤] ر . ك : دانش نامه امام حسين عليه السلام : ج ١٢ ص ٤٠٣ ح ٣٣٧٧ .