پيش از اين گردآورى ها ، كتابى ناشناخته به نام مقتل أبى مخنف ـ كه ما از آن ، با عنوان مقتل الحسين عليه السلام المنسوب إلى أبى مخنف ياد كرده ايم و مى كنيم ـ منتشر شده است كه نه تنها دليلى بر صحّت انتساب آن به ابو مخنف در دست نيست ، بلكه تفاوت فراوان و آشكار مطالب آن با نقل طبرى از ابو مخنف ، قرينه نادرستىِ اين انتساب است . دليل ديگر ، وجود برخى مطالب موهن نسبت به شخصيت بزرگوار امام حسين عليه السلام در اين كتاب است كه تأليف يافتن آن ، توسط نويسنده اى مشهور و موثّق، همچون ابو مخنف ، را بسى بعيد مى نمايد . جالب توجّه ، آن كه ميان اين كتاب چاپ شده ناشناخته ، با متن برخى نسخه هاى خطّىِ آن ، تفاوتِ بيش از حدّ متعارفى به چشم مى خورد و زمينه اعتماد به آن را از ميان مى برد . [١] متأسّفانه نياز به مقتل أبى مخنف ، موجب شده كه بسيارى، به همين نسخه رايج ، روى آورند و بيشتر مطالب آن را نادانسته به ابو مخنف، نسبت دهند . گفتنى است كه در دو سده اخير ، بسيارى از محدّثان ، مورّخان و كتاب شناسان ، پس از تأييد شخصيّت ابو مخنف و كتاب اصلى او ، كتاب كنونى متداول و در دسترسِ مقتل أبى مخنف را بى اعتبار و غير قابل استناد دانسته اند . از اين ميان مى توان به محدّث نورى ، [٢] ميرزا محمّد ارباب قمى ، [٣] حاج شيخ عبّاس قمى ، [٤] سيّد عبد الحسين شرف

[١] اين كتاب (مقتل أبى مخنف) در آخر بحار الأنوار به چاپ رسيده است؛ امّا نسخه اى خطّى از آن (به تاريخ كتابت ١١٣٠ ق) نيز در كتاب خانه دار الحديث نگاهدارى مى شود كه برخى اضافاتِ فاحش نسخه چاپى متداول، مانند : سند كتاب (ص ٢٥) و روايت از كلينى (ص ١٢) ـ كه موجب بى اعتبارى متن چاپى شده اند ـ را ندارد (ر. ك: فهرست نسخه هاى خطّى كتاب خانه تخصّصى مركز تحقيقات دار الحديث: ج ١ ص ١٢٩ ؛ فهرستگان نسخه هاى خطّى حديث و علوم حديث شيعه: ج ٥ ص ٥٤٠). [٢] لولؤ و مرجان : ص ٢٣٦ . [٣] أربعين حسينيّه : ص ٩ . [٤] نفس المهموم : ص ٩ ، الكنى و الألقاب : ج ١ ص ١٥٥ ، هدية الأحباب : ص ٤٥ .