گزيده دانشنامه امام حسين عليه السلام - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٥٨
نمى گرفت ، در دامن حسين عليه السلام گذاشتند و آرام شد ، [١] يا اين كه زينب عليهاالسلامدر كودكى ، در آفتاب خوابيده بود و حسين عليه السلام كه او را چنين ديد ، مانع تابش نور آفتاب به او شد ... تا اين كه ماجراى كربلا پيش آمد و بدن امام عليه السلام در آفتاب ماند... ؛ [٢] ـ اين گزارش كه زينب عليهاالسلامهنگام ازدواج با عبد اللّه بن جعفر ، شرط ضمنِ عقد كرد كه او را از مسافرت با امام حسين عليه السلام منع نكند ، [٣] يا اين كه امام حسين عليه السلام در وداعِ آخر به وى فرمود : «مرا در نافله شب ، فراموش مكن» ، [٤] يا اين كه زينب عليهاالسلامشب يازدهم يا در برخى منازل راه شام ، نماز شبش را نشسته خواند [٥] و هنگامى كه به مدينه بازگشت ، شوهرش عبد اللّه بن جعفر ، او را نشناخت ؛ [٦] و صدها گزارش ديگر ، از اين قبيل . كوتاه سخن ، اين كه : علّتِ نياوردن متفرّدات منابع متأخّر در گزارش واقعه عاشورا و تاريخ زندگى امام حسين عليه السلام در دانش نامه امام حسين عليه السلام و نيز در اين گزيده ، معتبر نبودن و قابل استناد نبودن آنهاست ، هر چند ممكن است شمارى از آنها ، در واقع ، درست باشند ، امّا دليلى يا دستِ كم ، قرينه اى بر صحّت آنها وجود ندارد . بر اين اساس ، مى توان گزارش هايى را كه اشكال عقلى و نقلى ندارند ، با استناد به منابع آنها نقل كرد . البتّه براى آن كه شنونده گم راه نشود ، اشاره به ضعفِ منبع ، ضرورى است ، هر چند با توجّه به اين كه رعايت اين نكات ، عملاً براى همه مقدور نيست ، توصيه مؤكّد ما ، خوددارى كامل از نقل گزارش هاى منابع ضعيف و استناد دادن به اين گونه منابع است .
[١] شجره طوبى : ج ٢ ص ١٥٣ . [٢] أنوار المجالس : ص ٤٠ . [٣] وفيات الأئمّة عليهم السلام : ص ٤٣٣ . [٤] وفيات الأئمّة عليهم السلام : ص ٤٤١ . [٥] معالى السبطين : ج ٢ ص ١٣٣ ، وفيات الأئمّة عليهم السلام : ص ٤٤١ ، شجره طوبى : ج ٢ ص ١٥٣ . [٦] در اين باره ، هنوز هيچ مدركى ، هر چند ضعيف ، يافت نشده است .