گزيده دانشنامه امام حسين عليه السلام - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٦٧٥
٦٠١.الأمالى ، صدوق ـ به نقل از دربان عبيد اللّه بن زياد ـ : ابن زياد ، فرمان داد كه على بن الحسين (زين العابدين) عليه السلام را در بند كنند و همراه زنان و اسيران به زندان ببرند . من با آنان بودم و از كوچه اى نگذشتيم ، مگر اين كه آن را پُر از مرد و زنى يافتيم كه بر صورت خود مى زدند و مى گريستند . آنان را در زندان افكندند و در را بر آنان بستند . [١]
٦ / ١٣
شهيد شدن دو نوجوان از خاندان پيامبر صلّي الله عليه و آله
٦٠٢.تاريخ الطبرى ـ به نقل از سعد بن عبيده ـ : دو نوجوان از پسران عبد اللّه بن جعفر يا پسران پسر عبد اللّه بن جعفر رفتند و نزد مردى از قبيله طى آمدند و به او پناه بردند . او گردن آن دو را زد و سرهايشان را نزد ابن زياد آورد . ابن زياد ، تصميم گرفت گردنش را بزند و فرمان داد تا خانه اش را ويران كنند . [٢]
نكته
بيشتر منابع تاريخى ، كودكان يادشده را فرزندان يا نوادگان عبد اللّه بن جعفر مى دانند و تنها در امالى صدوق ، با سندى ضعيف ، آنان به مسلم بن عقيل عليه السلام نسبت داده شده اند . گفتنى است كه گزارش هاى صدوق و خوارزمى ، [٣] علاوه بر ضعف سند ، به داستان سرايى شبيه ترند. بنا بر اين ، متن آنها نيز ضعيف ارزيابى مى گردد .
[١] أمَرَ [ابنُ زِيادٍ] بِعَلِيِّ بنِ الحُسَينِ عليه السلام فَغُلَّ وحُمِلَ مَعَ النِّسوَةِ وَالسَّبايا إلَى السِّجنِ ، وكُنتُ مَعَهُم ، فَما مَرَرنا بِزُقاقٍ إلّا وَجَدناهُ مُلِئَ رِجالاً ونِساءً ، يَضرِبونَ وُجوهَهُم ويَبكونَ . فَحُبِسوا في سِجنٍ وطُبِّقَ عَلَيهِم (الأمالي للصدوق : ص ٢٢٩ الرقم ٢٤٢ ، روضة الواعظين : ص ٢١٠) . [٢] فَانطَلَقَ غُلامانِ مِنهُم لِعَبدِ اللّه ِ بنِ جَعفَرٍ ـ أوِ ابنِ ابنِ جَعفَرٍـ فَأَتَيا رَجُلاً مِن طَيِّئٍ فَلَجَآ إلَيهِ فَضَرَبَ أعناقَهُما وجاءَ بِرُؤوسِهِما حَتّى وَضَعَهُما بَينَ يَدَيِ ابنِ زِيادٍ ، قالَ فَهَمَّ بِضَربِ عُنُقِهِ وأمَرَ بِدارِهِ فَهُدِّمَت (تاريخ الطبرى : ج ٥ ص ٣٩٣ ، بغية الطلب فى تاريخ حلب : ج ٦ ص ٢٦٣٩) . [٣] مقتل الحسين عليه السلام ، خوارزمى (ج ٢ ص ٤٩) ماجرايى نزديك به الأمالى صدوق مى آورد با اين تفاوت كه كودكان را فرزندان جعفر طيار معرفى مى كند كه از اين جهت با قول مشهور ، هماهنگ است .