امام حسين عليه السلام مانند امام على عليه السلام و ديگر وابستگان به اهل بيت عليهم السلام ، اين دوران را به اجبار و ناخواسته در انزوا به سر مى بردند و همين ، عامل محدوديت فعاليت اين بزرگواران و نيز ثبت نشدن بسيارى از رخدادهاى زندگى ايشان در اين مدّت شد . اينك ، به چند فراز از زندگانى امام حسين عليه السلام در دوران سه خليفه به اجمال نگاهى خواهيم افكند :

دوران خليفه اوّل (١١ ـ ١٣ ق) [١]

امام حسين عليه السلام در دوران خليفه اوّل ، دوران كودكى (هفت تا نُه سالگى) را سپرى مى كرد ؛ ولى تلخى هاى فراوانى را چشيد ، مانند : رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله ، شهادت مظلومانه مادرش و ستم ها و بى عدالتى ها نسبت به پدرش . در برخى مصادر تاريخى ، مطالب اعتراض آميز امام حسين عليه السلام با زبان كودكانه اش نسبت به خليفه اوّل ، ثبت شده است ، آن گاه كه وى را بر منبر پيامبر صلى الله عليه و آله ديد و به وى فرمود : اِنزِل عَن مَجلِسِ أبى ! [٢] از منبر پدرم ، پايين بيا !

دوران خليفه دوم (١٣ ـ ٢٣ق) [٣]

امام حسين عليه السلام در دوران خليفه دوم ، نُه سالگى تا نوزده سالگى را مى گذراند. تكرار اعتراض امام حسين عليه السلام بر خليفه به جهت نشستن بر منبر پدرش (پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ) ، از مطالبى است كه در مصادر متعدّدى نقل شده است و شواهد، نشان مى دهند كه اين اعتراض، در آغاز خلافت خليفه دوم بوده است . [٤]

[١] ر . ك : تاريخ الطبرى : ج ٣ ص ٤٢٠ ، الطبقات الكبرى : ج ٣ ص ١٨٦ و ٢٧٤ . [٢] تاريخ دمشق : ج ٣٠ ص ٣٠٧ . [٣] ر . ك : المعجم الكبير : ج ١ ص ٧٠ ش ٧٣ ، الطبقات الكبرى : ج ٣ ص ٢٧٤، تاريخ الطبرى: ج ٤ ص ١٩٤ . [٤] ر .ك : الطبقات الكبرى (الطبقة الخامسة من الصحابة) : ج ١ ص ٣٩٤ الرقم ٣٦٣ .