فصل هفتم: ماتريديه و مرجئه‌ علاوه بر مكاتب كلامى ياد شده، دو مكتب ماتريديه و مرجئه از ميان ساير مكاتب سنّى مذهب از شهرت بيش‌ترى برخوردارند. از اين رو، در اين فصل به معرفى اجمالى اين دو مكتب كلامى نيز مى‌پردازيم. مكتب كلامى ماتريديه‌ همان زمانى كه ابوالحسن اشعرى در عراق عليه معتزله بپا خاست و به ترويج و عقايد اهل حديث- با اصلاح و تعديل آن- پرداخت، محمدبن محمد ماتريدى «١» سمرقندى- متولد ٣٣٣ ه- نيز در ناحيه خراسان به شكلى ديگر از مذاهب اهل حديث حمايت كرد و عليه معتزله تبليغ نمود هر چند اشعرى در فروعات فقهى شافعى مذهب و ماتريدى تابع مكتب فقهى ابوحنيفه بود. ويژگى‌هاى مكتب ماتريدى‌ ١- در اين مكتب به عقل بهاى بيشترى داده شده و شايد ماتريدى در اين جهت از روش فقهى ابوحنيفه نيز متأثر شده كه در فروعات به قياس و استحسان عمل مى‌كرد. از اين رو ماتريديّه هر چند بر معتزله حمله كردند، اما به روش كلامى آنان نزديكترند. ٢- ماتريديه به تنزيه نزديكتر است تا تشبيه و تجسيم.