تجسيم پرهيز مى‌نمودند. «١» در اواخر حكومت بنى‌اميه مسأله جنجالى حادث يا قديم بودن قرآن نيز مطرح شد. قديم دانستن قرآن بعد از مأمون در زمان معتصم و واثق نيز بدعت محسوب مى‌شد. «٢» از اين رو احمد بن حنبل به‌خاطر اصرار بر قديم بودن قرآن از سوى معتصم زندانى شد تا اين كه زمان متوكل فرا رسيد. استقامت اهل حديث در راه عقيده- قديم بودن قرآن- و تحمل شكنجه و زندان در اين باره موجب جلب توجه جامعه به آنان و برخورداريشان «٣» از پايگاه اجتماعى شد. متوكل با درك موقعيت آنان در جامعه به نظريه قديم بودن قرآن متمايل شد و احمد بن حنبل را گرامى داشت. او به اهل حديث اجازه داد در رد معتزله و در تشبيه و تجسيم براى مردم سخن بگويند و حديث نقل كنند. در نتيجه از زمان متوكل، ستاره اهل حديث درخشيد و دوران انزوا و محدوديت معتزله آغاز شد. «٤» بدين سان احمد بن حنبل در زمينه عقائد و معارف الهى پيشواى اهل حديث از مسلمانان سنى مذهب شناخته شد و انديشه‌ها و ديدگاه‌هايش به‌عنوان عقايد سلف صالح مورد قبول واقع گرديد و مخالفان نظريات وى بدعت‌گزار محسوب شده و مورد تعقيب قرار گرفتند. عقايد ويژه اهل حديث‌ در اينجا به بعضى از اين عقايد كه ابوالحسن اشعرى از آنان نقل كرد، اشاره مى‌كنيم: