اديان الهى و فرق اسلامى - ابراهیم زاده، عبدالله؛ علی نوری، علیرضا - الصفحة ١٩٢
از آنجا كه عقايد اهل حديث ظهور در تشبيه و تجسيم داشت و با اصول مسلم عقلى ناسازگار بود، مكتب اشعرى جايگزين مكتب اهل حديث گرديد.
ابن تيميه و احياى سلفىگرى
در اواخر قرن هفتم ابن تيميه از پيروان احمد بن حنبل به احياى مكتب او برخاست و تصرفات و اصلاحات ابوالحسن اشعرى را رد كرد و متكلمان را مورد انتقاد قرار داد و گفت: چنانكه احمد بن حنبل گفته، بيشتر متكلمان زنديقند. «١»
ابن تيميه در عقايد دينى به ظاهر قرآن و حديث متكى بود و همه آيات و احاديثى را كه به خداى متعال اشارتى دارد آنها را بهصورت ظاهرى و لفظى
اديان الهى و فرق اسلامى ١٩٧ توحيد و مراتب آن ..... ص : ١٩٦
تفسير مىكرد و چنان با اين عقيده انس داشت كه به قول ابن بطوطه روزى از فراز منبر گفت: خدا از آسمان به زمين فرود مىآيد به همينگونه كه من اكنون پايين مىآيم و آنگاه پلههاى منبر را يك به يك پايين آمد. «٢»
او با احياى سلفىگرى احمد بن حنبل، امورى را نيز بهعنوان عقايد سلف به عقايد اهل حديث اضافه نمود كه عبارتند از:
سفر براى زيارت پيامبر حرام است زيرا منتهى به شرك مىشود.
توسل به اولياى الهى حرام و شرك است.
بناسازى بر قبور و تعمير آنها حرام است.
بيشتر فضايلى كه در مورد على عليه السلام و ذريهاش نقل شده، صحّت ندارد.
در اينجا بخشى از سخنان او را نقل مىكنيم:
درباره ديده شدن خداوند مىگويد:
اگر خدا را در دنيا نمىشود ديد، بهخاطر ناتوانى ماست اما در آخرت، خداوند قواى انسان را به كمال مىرساند و او قدرت پيدا مىكند كه خدا را ببيند چنانكه شعاع خورشيد براى ديدن سزاوارتر از اشياء ديگر است امّا چشم انسان از ديدنش عاجز است و پيامبر فرموده:
پروردگارتان را خواهيد ديد آنگونه كه خورشيد و ماه را مىبينيد. «٣»