اديان الهى و فرق اسلامى - ابراهیم زاده، عبدالله؛ علی نوری، علیرضا - الصفحة ٢٢٤
ديدگاه صحيح در صفات خبرى
براى دستيابى به مقصود جدى گوينده بايد اصول عقلايى محاوره و گفتگو را در نظر گرفت و لفظ را با توجه به قراين موجود در كلام معنى كرد.
توضيح اينكه در مورد جملهاى مانند «فلانى با آن ثروت سرشار دست بسته است» ظهور ابتدايى و دلالت تصورى اين الفاظ، همان بسته بودن دستى است كه يكى از اعضاى انسان است لكن با توجه به قراين موجود، ظهور عرفى اين جمله و دلالت تصديقىاش، نداشتن بذل و بخشش است و بسته بودن دست كنايه از آن است.
آياتى كه دستاويز مجسمه و مشبهه قرار گرفته، دو نوع ظهور دارد:
١- ظهور ابتدائى يا دلالت تصورى «١» كلمات كه كاشف از منظور جدى خداوند نيست.
٢- ظهور مستقر يا دلالت تصديقى كه با ملاحظه قراين متصله و منفصله، كاشف از مراد جدى است.
با توجه به اين بيان، هيچكدام از آيات مورد نظر اشاعره، ظاهر در تجسيم و تشبيه نيستند تا نيازمند آن باشيم كه قيد «بدون كيفيت» را همراه صفات خبرى بكار بريم، زيرا جملهاى همانند «يد الله فوق أيديهم» كنايه از برتر بودن قدرت خداوند است و استعمال كنايى و مجازى با تكيه بر قراين متصله يا منفصله «٢»، خلاف اصول عقلايى محاوره نيست.
اشاعره و رؤيت خدا در قيامت
قبل از اشاعره، امام اهل حديث احمد بن حنبل نيز ديده شدن خدا در قيامت را جزو عقايد سلف صالح شمرده و انكار آن را بدعت شمرده است.
لازم به ذكر است كه مورد بحث آنان، ديدن خدا با چشم حسى و فيزيكى است كه تحقق آن در گرو يك رشته شرايط فيزيكى است كه بدان اشاره مىشود: