است شريعت، دربرگيرنده قوانينى باشد كه به نيازهاى دنيوى انسان نيز پاسخ گويد. «١» ٣- دين، عبارت است از اصول علمى و سنن و قوانين عملى كه زايد اعتقاد و عمل به آن‌ها تضمين كننده سعادت حقيقى انسان است. از اين رو، لازم است دين، با فطرت انسانى، هماهنگ باشد تا تشريع با تكوين، مطابقت داشته، و به آنچه آفرينش انسان، اقتضاى آن را دارد پاسخ گويد. چنان كه مفاد آيه فطرت «فَاقِم وَجهَكَ لِلدّينِ حَنيفاً فِطرَتَ اللَّهِ الَّتى فَطَرَ النّاسَ عَلَيها ...» «٢» همين است. «٣» اين تعاريف، ناظر به دين حق، در مرتبه كمالش مى‌باشد كه برپايه خداشناسى و انسان‌شناسى واقع بينانه، استوار است. يعنى با توجّه به ربوبيّت حكيمانه الهى و اين كه انسان، قابليّت حيات ابدى و نيل به كمالات معنوى را دارد، به دينى نيازمند است كه او را در طى مسير حيات سعادتمندانه جاويد، هدايت و يارى كند؛ و در عين حال به نيازهاى دنيوى او نيز توجّه كرده، و پاسخ لازم دهد؛ و تأمين خواسته‌هاى معقول و مشروع دنيوى‌اش را نيز جزو برنامه هدايتى و سعادتمندى اش بداند. اديان از ديدگاه قرآن‌ از ميان پيامبران الهى در طول تاريخ كه حتّى در برخى روايات اسلامى تعدادشان ١٢٤ هزار نفر اعلام گرديده است، «٤» پنج تن آنان به نام‌هاى نوح (ع)، ابراهيم (ع)، موسى (ع)، عيسى (ع) و محمّد بن عبداللّه (ص) به گواهى قرآن به عنوان پيشوايان بزرگ دينى- الهى و به اصطلاح پيامبرن «اولوالعزم» صاحبان رسالت بزرگ و جهانى- معرّفى شده‌اند، كه داراى كتب آسمانى، برنامه‌ها، شرايع و اديان مستقل الهى بوده‌اند. «٥»