مصداق مفاهيم متعددى از قبيل عالم، قادر و حىّ است؛ اين‌چنين نيست كه مصداق لفظ جلاله «الله» غير از مصداق لفظ عالم باشد هر چند دو مفهوم مغاير هم‌اند. او در مرتبه ذات فاقد هيچ صفت كمالى نيست، امّا همه اين اوصاف به يك وجود كه همان ذات اق اديان الهى و فرق اسلامى ٢٢٦ اشاعره و رؤيت خدا در قيامت ..... ص : ٢٢٤ دس الهى است موجودند، زيرا وجود او در عين بساطت و وحدت، واجد همه كمالات نامتناهى مى‌باشد و هيچ كمالى را نمى‌توان از او سلب كرد. در كلام امير مؤمنان عليه السلام از اين حقيقت اين‌گونه تعبير شده: «وَ كَمالُ تَوْحيدِهِ الْاخْلاصُ لَهُ وَ كَمالُ الْأِخْلاصِ لَهُ نَفْىُ الصِّفاتِ عَنْهُ» «١» و كمال توحيد الهى اخلاص (عمل) براى اوست و كمال اخلاص براى او در نفى صفات (زايد بر ذات) از اوست. و درصورتى كه لفظ عالم و مشتقاتى از اين قبيل از نظر عرفى بر ذات و صفت قائم به آن دلالت دارند نمى‌توان اين‌گونه صفات را به همان معنى عرفى‌اش، به خداوند نسبت داد، زيرا ادله عقلى قطعى و آشكار با آن مخالف است. «٢» و اگر صحيح است بر انسان كه به علمى مغاير با ذاتش از موجودات ديگر آگاهى دارد صفت عالم اطلاق شود موجودى كه به خود و اشياى ديگر عالم است به علمى كه عين ذاتش مى‌باشد، سزاوارتر براى توصيف به عالم بودن است. علاوه بر آن لازمه مغايرت ذات با صفات، وجود چند قديم ازلى است، زيرا صفات خداوند همانند ذاتش قديمند و اين برخلاف توحيد ذاتى است. ديدگاه اشاعره درباره صفات خبرى‌ هم‌چنان كه پيشتر يادآورى شد، متكلمان صفات خدا را دو قسم كرده‌اند: ١- صفات ذاتى كه بر نوعى كمال دلالت دارند و از راه عقل مى‌توان آنها را براى خداوند متعال اثبات كرد، مانند علم، قدرت و حيات. ٢- صفات خبرى و آنها صفاتى‌اند كه از را عقل نمى‌توان آنها را براى خدا اثبات كرد، مانند دست، چشم و صورت داشتن كه فقط با استناد به الفاظ قرآن و حديث براى خداوند اثبات مى‌شوند.