فصل چهارم: اهل حديث، سير تاريخى و تحولات آن‌ دو دستگى مسلمانان درباره جانشين پيامبر خدا صلى الله عليه و آله و دورى از اهل بيت سبب شد تا فرقه‌هاى كلامى و فقهى گوناگونى نيز در ميان اهل سنت پديد آيد كه با گذشت زمان بر تعدادشان افزوده شد. به‌عنوان نمونه مى‌توان از «اهل حديث» نام برد كه برخلاف بسيارى از فرقه‌هايى كه با گذشت زمان منقرض شده و از بين رفتند، روش كلامى و فقهى آنان همچنان به عنوان يك تفكر، بر بخش عظيمى از جهان اهل سنت حاكم است و مدافعان سرسختى در برخى از كشورهاى اسلامى همچون عربستان دار اديان الهى و فرق اسلامى ١٩٢ ابن تيميه و احياى سلفى‌گرى ..... ص : ١٩٢ د. اهل حديث كيانند؟ در معرفى اهل حديث مى‌توان گفت آنان كسانى هستند كه در اصول و فروع دين به ظواهر آيات و احاديث پيامبر صلى الله عليه و آله عمل مى‌كنند و از به‌كارگيرى عقل و تحليل‌هاى عقلانى در زمينه مسائل اعتقادى و معارف دينى به شدت پرهيز مى‌كنند. اصل و معيار براى آنان سنت پيامبر است اعم از اين كه موافق عقل باشد يا مخالف. «١» سنت از ديدگاه اهل حديث‌ سنت، در اصطلاح عبارت است از: گفتار كردار و تقرير معصوم عليه السلام. تقرير يعنى اگر در مقابل معصوم عملى انجام شد و او سكوت نمود و مانعى در بيان حكم شرعى وجود نداشت، سكوت او تأييد و امضاى آن عمل است و اين تعريف، براى سنت واقعى است. ولى عموم اهل‌سنت و از جمله اهل‌حديث، به‌دليل دورى از مكتب اهل‌بيت پيامبر (ص)