كه به نوعى قيام كرده‌اند. در اينجا به اسامى تعدادى از آنها اشاره مى‌شود: زيد بن على، يحيى بن زيد، محمد بن عبدالله معروف به نفس زكيه، برادرش ابراهيم بن عبدالله، حسين بن على بن حسن بن حسن معروف به شهيد «فخ»، يحيى بن عبدالله بن حسن مثنى، برادرش ادريس بن عبدالله، محمد بن جعفر، محمد بن ابراهيم معروف به ابن طباطبا، برادرش قاسم رسى، محمد بن محمد بن زيد بن على، محمد بن قاسم «١» با كنيه ابوجعفر، يحيى بن عمر بن يحيى بن حسين بن زيد كه در سال ٢٥٠ ه. ق. دوران احمد بن معتصم قيام كرد، حسن بن زيد كه عليه عباسى‌ها در طبرستان قيام نمود و در سال ٢٥٠ ه. ق. دولت زيديه را در آنجا تأسيس كرد. «٢» و يحيى بن حسين بن قاسم از فرزندان حسن مثنى كه در سال ٢٨٤ ه. ق. به دعوت اهل يمن از حجاز به يمن رفت. وى اولين حكومت زيديه را در آنجا برپا كرد. يحيى در يمن معروف به الهادى الى الحق است. او در سال ٢٤٥ ه. ق. در مدينه متولد و در سال ٢٩٨ ه. ق. از دنيا رفت. او در يمن با اسماعيليه جنگيد و آنان را شكست داد. «٣» مذهب فقهى زيديه‌ زيديه در فروعات فقهى، از مذهب ابوحنيفه پيروى مى‌كنند و مانند ايشان كتاب، سنت، اجماع، قياس و استحسان را مبناى استنباط احكام شرعى مى‌دانند. قديمى‌ترين كتاب فقهى زيديه «مجموع‌الحديث و مجموع الفقه» نام دارد كه آن را «مجموع الكبير» مى‌گويند. اين كتاب مشتمل بر فتاوا و اخبارى است كه آنها را از زيد بن على نقل مى‌كنند. «٤» با توجه به عقايد زيد شهيد درباره امامت كه آن را در مورد ١٢ نفر مشخص مى‌دانست چگونه مى‌شود از مذهب ابوحنيفه پيروى كرد و اهل بيت را رها نمود! در حالى كه ابوحنيفه به امامت بلافصل حضرت على عليه السلام اعتقاد ندارد؟!