رايجى به جا مى‌آورند. مركز ارتودوكس‌ها، نخست «قسطنطنيّه» بود و پس از سقوط اين شهر به دست عثمانى‌ها، به «روسيه» انتقال يافت، و در زمان حاكميت كمونيست‌ها از روسيه به يونان، منتقل شد و اكنون نيز مركز ارتودوكس‌ها شهر «آتن» در يونان است. پيروان اين مذهب بيشتر در اروپاى شرقى از جمله: روسيه، رومانى و يونان زندگى مى‌كنند و فرايض مذهبى آن‌ها عبارت است از: تعميد، اداى شهادت، مسح روغن مقدّس، توبه، مسح محتضر، عشاى ربّانى و ازدواج. «١» ٣- مذهب پروتستان: پس از قرن شانزدهم در اروپاى غربى، انقلاب‌هاى دينى بسيارى در جهت اصلاح مذهب كاتوليك به وقوع پيوست كه سرانجام به نهضت پروتستان انجاميد. علل عمده پيدايش نهضت پروتستان، فشار بيش از اندازه كليساى كاتوليك، وجود مقررّات بسيار سخت، گرفتن پول‌هاى كلان از مسيحيان به عناوين مختلف در قرون وسطى از جمله فروختن بهشت و عفو گناهان، فروختن مناصب روحانى و ... بوده است. اين عملكرد زشت و خشن اربابان كليسا و پاپ، اعتراض هايى را به دنبال داشت، و سرانجام به نهضت پروتستان به رهبرى «مارتين لوتر» منجر شد. او در سال ١٥١٧ ميلادى اعلاميه پيشنهادى ٩٥ مادّه‌اى خود را براى انجام اصلاحات دين مسيح، انتشار داد. برخى از پيشنهادهاى او از نظر ايمان كاتوليكى غير قابل قبول بود، ولى نكات تازه‌اى نيز در ميان ان‌ها وجود داشت، از جمله اين كه: - نجات، فقط از راه ايمان به دست مى‌آيد. - كتاب مقدس، تنها منبع ايمان مسيحى است. - نبايد معتقد بود كه عَشاى ربّانى، قربانى است. - رهبانيّت و نذر كردن براى آن، باطل است. - بايد افراد غير روحانى، نقش بيشترى در مراسم عبادى و رهبرى دينى داشته باشند.