انگیزه سیاسی مأمون در ترویج مکتب ارسطوئی - حسینیبیان، سیدمهدی - الصفحة ٢٧ - مقدّمه
نوشتههاِی اصِیل ارسطو و نِیز نوشتههاِی منسوب به او در کتاب الفهرست ابنندِیم، تارِیخ الحکماء قِفطِی و عِیون الانباء ابن ابِی اُصَِیبعه ِیافت مِیشود. اِین ترجمهها تا صد و اندِی سال پِیش، به شکل دستنوشته در کتابخانههاِی جهان، پراکنده باقِیمانده بودند. از آن زمان تاکنون، بِیشتر اِین نوشتهها به کوشش پژوهشگران و خاورشناسان اندکاندک کشف شده و به شکل علمِی و انتقادِی وِیراِیش و منتشر شده است؛ اما برخِی از آنها هنوز به دست نِیامده و امِید است که روزِی در گوشه و کنار کتابخانههاِی اروپا ِیا آسِیا ِیافت شوند.
از نوشتههاِی اصِیل ارسطو، ظاهراً تنها کتاب سِیاست او به عربِی ترجمه نشده بوده است و علت آن شاِید اوضاع و احوال و فضاِی سِیاسِی، فرهنگِی و اجتماعِی نخستِین قرنهاِی خلافت عباسِیان بوده باشد.
لازم به ِیادآورِی است که در مِیان موجودات جاندار، انسان تنها موجود عقلانِی است که به حکم آن عقلانِیّت، گذشتهاندِیش و آِیندهنگر است. البته ممکن است بعضِی از حِیوانات هم باشند که داراِی چنِین خصلتِی (آِیندهنگرِی) باشند، ولِی آن به حکم غرِیزه است که به صورت خودکار عمل مِیکند و صاحبش هِیچگونه اطلاعِی از آنها ندارد! اما انسان به حکم حاکمِیّت عقل، گذشتهاندِیش و آِیندهنگر است، قبح ناهنجارِیهاِی گذشته را درک