پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٠ - بخش نخست امام حسن مجتبى عليه السلام در يك نگاه

«الحسن و الحسين امامان قاما أو قعدا، اللهمّ انّي احبّهما فأحبّ من يحبّهما»؛

حسن و حسين دست به قيام بزنند يا نزنند، امام و پيشوا هستند، خدايا! من آن دو را دوست دارم و به دوستداران آن‌ها علاقه‌مندم.

افزون بر مجد و عظمت و اصالت، ارج و عظمت نبوت و امامت در وجود مقدس اين امام گرد آمده بود؛ مسلمانان ويژگى‌هايى را كه در جدّ بزرگوار و پدر ارجمندش مشاهده كرده بودند، در سيماى نورانى امام مجتبى نظاره‌گر بودند به گونه‌اى كه ديدن وى، يادآور آن دو بزرگوار بود، به همين دليل به وى عشق مى‌ورزيدند و ارج و احترامش مى‌نهادند و پس از پدر ارجمندش و در دشوارى‌هاى زندگى و مشكلات امور دينى مسلمانان، تنها مرجع آنان به‌شمار مى‌آمد به ويژه آن زمان كه مسلمانان دستخوش حوادث و رخدادهاى تلخ و مرارت‌بارى كه نظير آن را قبلا سراغ نداشتند، گرفتار آمدند.

امام مجتبى عليه السّلام در كليه موضع‌گيرى‌ها و مراحل زندگى‌اش كه در راه خدا با آزار و اذيت و اعمال نارواى دشمنان، دست و پنجه در مى‌افكند، برجسته‌ترين سمبل فضايل بلند اخلاق نبوى به‌شمار مى‌آمد و به برترين درجه صبر و شكيبايى و بردبارى آراسته بود تا آن‌جا كه مروان حكم- سرسخت‌ترين دشمن وى- زبان به اعتراف گشود و صبر و بردبارى امام مجتبى را به كوه استوار تشبيه كرد. اين امام بزرگوار در عفو و گذشت و كرم و بخشش و سخاوت به گونه‌اى زبانزد مردم بود كه وى را از ساير اهل بخشش و كرم و سخاوت، متمايز مى‌ساخت.

امام حسن عليه السّلام پس از رحلت جانسوز جدّ بزرگوارش نبىّ اكرم صلّى اللّه عليه و اله تحت تربيت مادر بزرگوارش حضرت صدّيقه طاهره فاطمه زهرا عليها السّلام و پدر ارجمندش سرور اوصياء و پيشواى نكوسيرتان امام على بن ابى طالب عليه السّلام قرار