پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٠٧ - ١ بيعت با امير مؤمنان عليه السلام

بيعت دوام نخواهد يافت! و پس از او زبير و ياران رسول اكرم صلّى اللّه عليه و اله و تمام مسلمانان مدينه به امام عليه السّلام دست بيعت دادند.[١]

حضرت، موضعى را كه مسلمانان در قبال وى اتخاذ كرده و بر بيعت با آن بزرگوار پافشارى نشان دادند، در خطبه معروف خود شقشقيّه چنين به وصف كشيده است:

ناگهان ديدم مردم چونان يال كفتار بر سرم ريختند و از هرسو به من روآوردند.

ازدحام مردم چنان بود كه حسن و حسينم در فشار جمعيت كوبيده شدند، و رداى من از دو سو پاره شد و مردم همانند گله گوسفند پيرامونم را گرفتند وقتى زمام حكومت را به دست گرفتم، عده‌اى بيعت‌شكنى كردند و گروهى از دين خارج شدند و دسته‌اى راه سركشى و طغيان پيش گرفتند و گويى اين سخن خداى سبحان را نشنيده بودند كه فرمود: اين سراى آخرت را براى كسانى قرار مى‌دهيم كه در زمين در پى برترى‌جويى و فساد نيستند و سرانجام نيك از آن پرهيزكاران خواهد بود.

امام عليه السّلام در ادامه خطبه به بيان موضع خويش نسبت به خلافت مى‌پردازد و مى‌فرمايد:

به هوش باشيد! به خدايى كه دانه را شكافت و انسان را آفريد، اگرنه اين بود كه انبوهى از جمعيت پيرامونم را گرفته و به ياريم قيام كرده‌اند و از اين جهت حجت تمام شده است و از سويى اگر نبود عهد و ميثاقى كه خداوند از عالمان و دانشمندان هر جامعه گرفته تا در برابر پرخورى ستمكاران و گرسنگى ستمديدگان ساكت ننشينند، مهار شتر خلافت را بر كوهانش رها مى‌ساختم و پايان امر آن را با جام آغازش سيراب مى‌نمودم و آن‌گاه به خوبى درمى‌يافتيد كه دنيايتان در چشم من بى‌ارزش‌تر از آب‌بينى بزغاله است.

[١] . الفتوح ١/ ٢/ ٤٣٦، الامم و الملوك ٣/ ٤٥٦.