پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٦٤ - در دوران رسول اكرم صلى الله عليه و اله

ايفاى اين نقش، مأموريت داشت. بدين‌ترتيب كه اين كودك را به‌گونه‌اى بى‌مانند و متناسب با مسئوليت‌هاى بزرگ وى تربيت كند و آن بزرگوار را در زمينه ارشاد و رهبرى مسلمانان شايستگى لازم ببخشد. آن‌جا كه رسول اكرم صلّى اللّه عليه و اله به امام حسن عليه السّلام فرمود: «اشبهت خلقي و خلقي» خود، نشان شايستگى و سزاوارى امام عليه السّلام به آن منصب الهى به‌شمار مى‌آيد كه همان وراثت رسالت و خلافت نبىّ اكرم صلّى اللّه عليه و اله پس از خلافت وصىّ او على بن ابى طالب عليه السّلام تلقى مى‌شود.

يكى از مسئوليّت‌هاى پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله ايجاد فضاى مناسب براى امّتى بود كه آن را ملزم مى‌ساخت در راستاى حفظ رهبرى الهى خويش، هيچ‌گاه به تلاش‌هايى كه در جهت ربودن حق مشروعش انجام مى‌پذيرفت، تن در ندهد و براى پرهيز از تباهى اركان و پايه‌هايى كه ديدگاه‌هاى اعتقادى و سياسى‌اش بر آن استوار بوده و اسلام سعى در ژرفا بخشيدن و تحكيم آن در نهاد مسلمانان داشت، تحت تأثير اعمال حيله‌گرانه و نيز دگرگون سازى حقايق، قرار نگيرد.

از اين‌رو، به هدفى كه نبىّ اكرم صلّى اللّه عليه و اله بدان اشاره مى‌كرد و در تأكيدات مكرّر خود بر نقشى كه از امام حسن و برادرش عليهما السّلام انتظار داشت، پى مى‌بريم از جمله آن‌جا كه فرمود:

«إنّهما امامان قاما او قعدا»؛[١]

آن دو [حسن و حسين‌] دست به قيام بزنند يا نزنند، امام و پيشوايند»

[١] . اهل البيت، از توفيق ابو علم ٣٠٧، ارشاد مفيد ٢٢٠، كشف الغمه ٢/ ١٥٩، علل الشرايع ١/ ٢١١، مناقب ابن شهرآشوب ٣/ ٣٦٧ و از آن به خبر مشهور ياد كرده است.