پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٧٧ - ٦ نكوهش موضع عدم همكارى

آن‌گاه قيس بن سعد بن عباده انصارى و معقل بن قيس رياحى، زياد بن صعصعه تيمى به‌پا خاسته و مردم را به شدت مورد نكوهش و ملامت قرار داده و آنان را به حضور در جنگ، ترغيب نمودند و مانند عدى بن حاتم، به نداى رهبر پاسخ مثبت و فرمانش را پذيرا شد.

امام حسن عليه السّلام بدانان فرمود:

شما در گفتارتان راستگوييد خداوند شما را مشمول رحمت خويش قرار دهد. من همواره شما را به صداقت در نيت و وفادارى و اطاعت و محبت واقعى نسبت به ما مى‌شناسم. خداوند به شما پاداش عنايت كند.

سپس از منبر فرود آمد و مردم از مسجد بيرون رفته و آماده حركت شدند.

امام عليه السّلام نيز با جانشين قرار دادن مغيرة بن نوفل بن حارث بن عبد المطلب بر كوفه، رهسپار اردوگاهش شد، و به مغيره دستور داد مردم را براى حضور در اردوگاه تشويق و به سوى وى اعزام نمايد، او نيز با ترغيب مردم آنان را مهياى حركت نموده و لشكرى انبوه گرد آمد و امام عليه السّلام با سپاهى گران و تجهيزاتى مناسب، به حركت در آمده تا به نخيله رسيد.

بدين‌سان، حركت سپاه آغاز گرديد، ولى اين بار انگيزه حركت آنان اختيارى و از سر كوتاهى و بى‌ميلى ناشى از طبيعت موضع عدم همكارى‌شان نبود اگر حضور برگزيدگان نيك‌انديش و مجموعه اهل ايمان نبود، موقعيت دگرگون و عوامل و اسباب ضعف به سرعت به پيروزى مى‌رسيد ولى موضع پر صلابت برخاسته از ايمان اين افراد كه گوش به فرمان رهبر داشتند و پيروى از او را لازم و وى را به خلافت سزاوارتر مى‌دانستند، از قدرتمندترين عواملى بود كه همبستگى و اطاعت را حفظ و در آن‌ها نشاط و شور و هيجان ايجاد كرد.