دائرة المعارف بزرگ اسلامی - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٣٠٥ - ابوبکر رقی

ابوبکر رقی

اَبوبَکْرِ رَقّی، محمد بن خلیل، پزشک معروف سدۀ ٤ ق / ١٠ م. از زندگی و تولد او، جز آنکه در رقّه (ظاهراً شهری واقع در سوریۀ کنونی) زاده شد، اطلاعی در دست نیست. وی را پزشکی دانشمند و آگاه به اصول و فروع طب و انواع معالجات شمرده‌اند (ابن ابی اصیبعه، ١ / ٣٣٤). عبیداللـه بن جبرئیل (ابن بختیشوع) از می‌خواری او به هنگام تألیف و تفسیر کتب طبی سخن گفته و آورده است: من کسی را دیده‌ام که به هنگام سرودن شعر، شراب فراهم می‌آورد و آن را می‌نوشید و آنگاه به سرودن می‌پرداخت (همانجا؛ نک‌ : لکلرک، I / ٣٧٧). برخی قول عبیدالله را حمل بر بخل و حسد وی کرده‌اند ( نامۀ دانشوران، ١ / ٣٢٣).

آثـار

او اولین کسی است که مسائل حنین بن اسحق را در کتابی به نام شرح مسائل حنین بن اسحق شرح و تفسیر کرده و در ٣٣٠ ق / ٩٤٢ م آن را به پایان برده است (ابن ابی اصیبعه، همانجا؛ بغدادی، ٢ / ٣٦). فهرست‌نگاران معاصر به این اثر اشاره نکرده‌اند. همچنین رسالۀ دیگری در منافع تریاق فاروق به او نسبت داده‌اند ( نامۀ دانشوران، همانجا).

مآخذ

ابن ابی اصیبعه، احمد بن قاسم، عیون الانباء، به کوشش آوگوست مولر، قاهره، ١٨٨٢ م؛
بغدادی، هدیه؛
نامۀ دانشوران ناصری، قم، ١٣٢٦ ق؛
نیز:

Leclerc, Lucien, Histoire de la médicine arabe, Paris, ١٨٧٦.

ابوالحسن دیانت