روح از نظر دين، عقل و علم روحى جديد - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٨٨ - فصل پنجم تقدم ارواح بر ابدان به دو هزار سال

شده‌اند، خداوند آنان را بر رسول خود عرضه و به رسول خود و على (ع) معرفى فرمود.

اين مضمون يعنى تقدم خلقت ارواح بدو هزار سال بر خلقت ابدان در روايات متعددى در رجال كشى‌[١] كافى، معانى الاخبار، الاختصاص، محاسن برقى، بصاير الدرجات، تفسير فرات و تفسير عياشى نقل گرديده است هرچند اسناد آنها بجز حديث بكير- معتبر نيست‌[٢] ولى در مجموع مفيد گمان قوى به صحت مضمون فوق مى‌باشد.

و ظاهراً مراد از ابدان، ابدان زمين است، نه ابدان ذرى عالم ذر كه بعضى از نويسندگان ادعا نموده‌اند و حداقل اينكه حديث ظهورى در ابدان ذرى ندارد.

تقدم دو هزار ساله ارواح بر ابدان دو احتمال دارد.

١- اينكه هر روح قبل از بدن خود به همين مدت خلق شده باشد.

٢- اينكه همه ارواح قبل از همه ابدان به همين مدت آفريده شده باشند.

در فرض دوم خلقت ارواح تقريباً دفعى مى‌باشد، و در فرض اول خلقت آنان طبعاً تدريجى خواهد بود.

[١] - و فيه بسند غير معتبر عن الصادق( ع) خلق الارواح قبل الاجساد بألفى عام ثم اسكنها الهواء فما تعارف منها ثم إئتلف هنا. و ما تناكر ثم اخلتف ههنا. بحار الانوار- ج ٥، ص ١٣٢.

[٢] - به ص ١٣١ و ما بعد آن ج ٥٨ بحار الانوار مراجعه شود.