روح از نظر دين، عقل و علم روحى جديد - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٧٢ - فصل چهاردهم حالات محتضر

بشارت داده مى‌شود و از ترسى كه دارند ايمن ميگردند و بسوى رسول الله و على و حسنين (عليهم السلام) نظر مى‌كنند، و در بعضى احاديث ذكر شده كه رسول الله (ص) و ائمه و فاطمه- سلام الله عليهم- براى بعضى تمثل پيدا مى‌كنند.

به هر حال روايات ديدن محتضر بعضى از ائمه (عليهم السلام) را (خصوصاً ديدن حضرت على (ع)) زياد است‌[١] و رد كردن همه احاديث، به علت ضعف سند اكثر آنها، بسيار مشكل است، زيرا ملاحظه مجموع آنها موجب اطمينان به مدلول متفق عليه آنها مى‌شود.

ما اين موضوع را چون در جلد سوم صراط الحق (اولين تأليف دوره جوانى فقير در نجف اشرف) مفصلًا بيان داشته‌ايم از تكرار آن در اينجا خوددارى نموده و تنها يك حديث را ذكر مى‌كنيم.

شيخ كلينى ره، در كافى بسند صحيح، از ابن مسكان، از عبد الرحيم قصير (كه وثاقت او ثابت نشده) نقل مى‌كند كه به امام باقر (ع) گفتم كه صالح بن ميثم از عباية الاسدى، حديث كرد مرا كه از على (ع) شنيده است كه ميفرمود: بخدا قسم دشمن نمى‌دارد مرا بنده‌اى كه بر بغض من بميرد، مگر اينكه مرا وقت مردن خود مى‌بيند كه اين ديدن براى او بد تمام مى‌شود. و هيچ كس مرا دوست ندارد كه بر محبت من بميرد مگر اينكه در موقع مرگش مرا ببيند كه خشنود خواهد شد. حضرت باقر (ع) به عبد الرحيم فرمود: بلى (چنين است)

[١] - از ص ١٧٣ تا ص ٢٠٢ ج ٦ بحار ملاحظه شود.