روح از نظر دين، عقل و علم روحى جديد - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٢٣ - ٣ - آيا توقيت به دو هزار سال قبل از خلقت ابدان با تجرد ارواح منافات ندارد؟

جواب: بلى، اثبات آن به روايت خاص گذشته است و اگر از روايت مذكور، كه قطعى هم نيست بگذريم، مى‌گوئيم احتمال ضرورت تعلق روح به بدن مناسب در هر دوره به دليل نفى نشده است، و بنابراين احتمال، ممكن است توقيت مذكور به محدوديت و ضيق بدن برگردد.

و بر فرض نفى احتمال مذكور، عقل ما اسرار خلقت و رموز ايجاد را نمى‌داند و حق ايراد و اعتراض در مجهولات خود را نداريم. روش فلسفه يونانى و فلاسفه‌ى ديروز كه تلفيقات ظنى و يا وهمى خود را براهين قاطعه به حساب مى‌آوردند و سرنوشت كائنات و حتى وظايف خداوند را در اطاق نشيمن خود معين كرده و به معمارى افلاك نه گانه براى جهان مى‌پرداختند، مغرورانه و جاهلانه است كه بايد براى هميشه از اذهان دانشمندان و اهل تحقيق بيرون رود. چنانچه روش افراطى پاره‌اى از محدثين كه قطعيات عقلى را به خاطر منقولات عربى به عنوان حديث و روايت كنار مى‌گذارند نيز روش طفلانه و نابخردانه است و هيچ تضمينى وجود ندارد كه احاديث غير معتبره از مجعولات راويان بى‌سواد، نادان و يا فاسق نباشد كه محدثين ساده لوح آنها را به حضرت سيد البشر و اوصياى بزرگوار او كه مجارى وحى الهى هستند قاطعانه نسبت مى‌دهند، بلى تمام روشهاى افراطى و تفريطى، باطل و گمراه كننده از واقعيت است ولى بدبختانه توقع نمى‌رود در آينده‌ى نزديك و يا دور اين ابرهاى تاريك از آسمان علم دور شود!