شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤١١ - الف - پيروز شدن روميان و شاد شدن مؤمنان

شكست دادند، و شما مى‌گوييد كه با كتابى كه بر پيامبرتان نازل شده، به زودى پيروز خواهيد شد، در حالى كه ما، شما را شكست خواهيم داد، همچنان كه ايرانيان، روميان را شكست دادند.

پس خداوند، اين آيات را فرو فرستاد: «الف. لام. ميم! روميان، در نزديك‌ترين سرزمين، شكست خوردند؛ ولى پس از شكستشان، به زودى در اندى سال، پيروز خواهند گرديد».

ابن شهاب زُهْرى گفت: عبيد اللَّه بن عبد اللَّه بن عتبة بن مسعود، به من خبر داد كه: چون اين دو آيه نازل شد، ابو بكر، در باره شكست خوردن ايرانيان ظرف هفت سال آينده، با برخى مشركان بر سرِ چيزى شرطبندى كرد. در آن زمان، هنوز شرطبندى حرام نشده بود. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: «چرا چنين كردى [و هفت سال را تعيين نمودى‌]؟ زيرِ ده سال، اندى است!». پيروزى ايرانيان بر روميان در طى نُه سال بود. سپس خداوند، در زمان حُدَيبيّه، روميان را بر ايرانيان، پيروزى داد و مسلمانان، از پيروز شدن اهل كتاب، خوش‌حال شدند.

٢٧٩. دلائل النبوّة، بيهقى- به نقل از ابن عبّاس، در باره اين سخن خداوند متعال: «الف. لام.

ميم! روميان، شكست خوردند»-: اين آيه، در باره ايرانيان و روميان بود. نخست، ايرانيان، آنان را شكست دادند و سپس روميان، به پيروزى رسيدند. [هم‌زمان،] پيامبر خدا صلى الله عليه و آله با مشركان عرب، رويارو شد و روميان، با ايرانيان. پس خداوند عز و جل، پيامبر صلى الله عليه و آله و ياران مسلمان او را بر مشركان عرب، پيروز گردانيد و اهل كتاب (رومى‌ها) را بر مشركان عجم (ايرانيان)، و مؤمنان، از اين كه خداوند، آنان را يارى داده است، و نيز اهل كتاب را بر عجم، پيروزى بخشيده است، شادمان گشتند.

٢٨٠. تفسير الطبرى‌- به نقل از عكرمه-: روميان و ايرانيان، در نزديك‌ترين سرزمين، با يكديگر به جنگ برخاستند. گفته‌اند كه نزديك‌ترين سرزمين در آن روز، اذرِعات بوده است. در آن جا با هم درگير شدند و روميان، شكست خوردند. اين خبر به‌