شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٦٣ - ٥/ ٢ - ٥ پاسخ مواردى كه به نظر، مختلف مىرسند
دنيا به آنها عذاب مىرسد، همان گونه كه نسلهاى پيشين را عذاب كرد. پس اين، خبرى است كه پيامبر صلى الله عليه و آله در باره آنان مىدهد. سپس مىفرمايد: «روزى كه پارهاى از نشانههاى پروردگارت بيايد، كسى كه قبلًا ايمان نياورده يا خيرى در ايمان آوردن خود به دست نياورده، ايمان آوردنش سودى نمىبخشد»، يعنى قبل از آمدن اين نشان- كه عبارت از طلوع خورشيد از مغرب است-، صاحبان خِرد و درايت و دارندگان انديشه، به همين اكتفا مىكنند كه بدانند هر گاه پرده كنار رود، آنچه را به آنان وعده داده مىشود، مىبينند. در آيهاى ديگر مىفرمايد: «خدا، از آن جايى كه تصوّر نمىكردند، بر آنان وارد شد»؛ يعنى بر آنان، عذاب فرستاد. همچنين است معناى زدن خدا بر بنيان ايشان، آن جا كه مىفرمايد: «پس خدا، از پايه بر بنيانشان زد». مراد از زدن بر بنيان آنها از پايه، فرستادن عذاب بر ايشان است. به همين سان است آنچه در وصف آخرت فرموده است. خداوند، بزرگتر و بس برتر از آن است كه كارهايش، در آن روزى كه مقدارش پنجاه هزار سال است، همان گونه صورت پذيرد كه در دنيا انجام مىگيرد. او هيچ گاه غايب نيست و هرگز با [ديگر پديدههاى] غروب كننده، غروب نمىكند. پس به همين توضيحات كه در باره آن دسته از فرمودههاى خداوند عز و جل در كتابش كه تو را به شك انداخته است، برايت گفتم، بسنده كن و كلام او را همانند كلام بشر مپندار.
او بزرگتر و بالاتر و ارجمندتر و بلندمرتبهتر و والاتر از آن است كه وصف كنندگان، او را جز به آنچه خود او در وصف خويش گفته است، وصف كنند، در سخنش كه فرموده است: «چيزى همانند او نيست و او، شنواى بيناست»».
آن مرد گفت: آسودهام نمودى. خدا، آسودهات كند- اى امير مؤمنان-! و گِرهى از كارم گشودى.
امام عليه السلام [در ادامه] فرمود: «و امّا سخن او كه: «بلكه ايشان، به ديدار پروردگارشان كافرند» و اين سخن خداوند در يادكرد از مؤمنان كه: «آنان كه گمان دارند با پروردگارشان ديدار مىكنند» و اين سخن او در باره غير مؤمنان كه: «درودشان- روزى كه ديدارش كنند-، سلام خواهد بود» واين سخن او كه: «پس هر كه به ديدار پروردگارش اميد دارد، بايد كار شايسته انجام دهد».
آيه «بلكه ايشان، به ديدار پروردگارشان كافرند»؛ مقصود [از ديدار]، رستاخيز است