شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٣٨ - ٣ قرائن تاريخى نفى شبهه تحريف

همه عصرها و نسل‌ها، طبقات انبوهى از مسلمانان، صدور قرآن موجود را از پيامبر صلى الله عليه و آله- كه در عصمت ايشان ترديدى نيست-، نقل كرده‌اند.[١] مصحف موجود، با سوره‌ها، آيه‌ها، كلمه‌ها و حروفش، به تواتر به دست ما رسيده است؛ تواترى كه احتمال اشتباه در آن نمى‌رود. در پايان عصر پيامبر صلى الله عليه و آله، هم كسانى بسيار قرآن را در حفظ داشتند و هم اين كتاب آسمانى در صحيفه‌هاى بى‌شمارى ثبت و ضبط شده بود. قرآن به گونه‌اى ميان مسلمانان رواج يافت كه اشتباه در اداى يك حرف يا حركت را درمى‌يافتند. قرآن، كتابى نبود كه مسلمانان تنها هر از چندگاهى بدان رجوع كنند. آنان همواره و پيوسته بدين كتاب مى‌نگريستند، سوره‌هايش را هنگام نماز، قرائت و به مناسبت‌هاى مختلفى همه آيات الهى را ختم مى‌كردند، در كارهاى زندگى خويش بدان تمسّك مى‌جستند.

پيامبر صلى الله عليه و آله به آنچه مردم از قرآن مى‌شمردند، دقت و آگاهى داشت و اگر خطايى در نقل يا قرائت قرآن صورت مى‌گرفت، بى‌گمان روشنگرى مى‌كرد.[٢] كتابى آسمانى كه با اين ميزان از دقّت از پيامبرش دريافت مى‌گردد و با چنان اهتمامى به طور فراگير نگارش و حفظ مى‌شود و آن جايگاه برجسته را در زندگى روزمرّه مسلمانان دارد و كار تلاوت، حفظ، نگارش، اهدا، مطالعه و تعليم و تعلّم آن از پر فضليت‌ترين عبادات است- آن هم در برهه‌اى از تاريخ كه تهيّه نوشت افزار براى مردم آسان شده بود- بى‌ترديد، تحريف نشده و اساساً خِرد و انديشه جايى براى امكان تحريف آن باقى نمى‌گذارد. بر فرض اگر حاكمان نخستين در پى چنين كارى برمى‌آمدند، نه افكار عمومى اجازه آن را بدانان مى‌داد و نه با عنايت به مقبوليت‌

[١]. نزاهت قرآن از تحريف: ص ١٠٦.

[٢]. براى نمونه ر. ك: مجمع البيان: ج ١ ص ٤٣؛ شرح مسلم: ج ١٦ ص ١٩؛ الصراط المستقيم: ج ١ ص ٤٤؛ مجمع‌الفائدة و البرهان: ج ٢ ص ٢١٨؛ البيان، خويى: ص ١٥٠ و ١٥٩؛ بحوث فى تاريخ علوم القرآن: ص ١٢٦.