شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٨٧ - شاهد چهارم نبودن نص

اين باشد كه در زمان پيامبر صلى الله عليه و آله قرآن، ميان دو جلد[١] يا در يك مصحف، گردآورى نشده بود[٢] يا نتوانستند قرآنِ منظّم يا مدوّنى از نظر سوره‌ها فراهم آورند، هر چند پيامبر خدا صلى الله عليه و آله برخى اصحاب را به نظم و ترتيب خاصى در مورد آيات‌[٣] و سور آگاه ساخت.[٤]

شاهد سوم: استمرار نزول قرآن‌

گفته شده است كه چون نزول قرآن تا آخرين سال حيات پيامبر استمرار داشته و هميشه احتمال نزول آيات جديد در زمان پيامبر صلى الله عليه و آله وجود داشت، جمع و تأليف نهايى آن در زمان حضرت، امكان نداشته است.

نقد شاهد سوم‌

با توجه به آن كه ٨٦ سوره در مكه و بيشترِ ٢٨ سوره ديگر پيش از آخرين سال زندگى پيامبر صلى الله عليه و آله نازل شده است و روايات تقسيم ودسته‌بندى سوره‌ها، چينشى همسان با چينش كنونى مصحف را نشان مى‌دهد،[٥] مى‌توان گفت ترتيب كلى قريب به اتفاق سوره‌ها، در سال‌هاى پايانى عمر رسول خدا صلى الله عليه و آله مشخص شده و نظم بيشتر قرآن شكل گرفته بود.

شاهد چهارم: نبودن نص‌

اگر در ترتيب سوره‌ها نصّى از پيامبر صلى الله عليه و آله وجود داشت، قطعاً مى‌بايست به ما

[١]. مقدمتان فى علوم القرآن: ص ٣٢.

[٢]. الإتقان فى علوم القرآن: ج ١ ص ١٥٥.

[٣]. التفسير الحديث فى علوم القرآن: ج ٦ ص ١٢٤.

[٤]. تاريخ قرآن، محمدباقر حجتى: ص ٢٢٧- ٢٢٨.

[٥]. ر. ك: الإتقان فى علوم القرآن: ج ١ ص ١٥٩ و ١٦٧؛ مناهل العرفان: ج ١ ص ٢٤٧.