شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٤٩ - نقد دليل

اين استدلال را بر اساس شكل اوّل قياس اقترانى، بدين صورت مى‌توان ترسيم كرد:

در مصحف كنونى، قرائات مخالف با وحىِ نازل شده وجود دارد (صغرا).

اختلاف قرائات و وجود قرائات مخالف با وحى، به معناى راهيافت تحريف به قرآن است (كبرا). پس تحريف، به مصحف كنونى راه يافته است (نتيجه).

نقد دليل‌

استناد به وجود اختلاف قرائات در مصحف كنونى، براى اثبات مدّعاى راهيافت تحريف به قرآن بر اساس قياس پيش‌گفته، مخدوش است؛ زيرا: صغراى مورد ادعا يعنى «راهيافت قرائات مخالف با وحى نازل شده در مصحف كنونى»، ناتمام است؛ زيرا ما معتقديم كه قرائت مصحف كنونى منسوب به پيامبر صلى الله عليه و آله است. به عبارت ديگر، ما معتقديم قرآنِ فرود آمده بر پيامبر صلى الله عليه و آله يك قرائت بيشتر نداشته و آن، همين قرائت متداولى است كه از طريق حفص از عاصم از امير مومنان عليه السلام از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل شده و بر اساس تواتر و نسل به نسل، ميان مسلمانان رايج بوده و اكنون در اختيار ما قرار گرفته است، چنان كه سخن امام باقر عليه السلام مؤيّد همين مدّعاست، آن جا كه فرمودند:

إِنَّ الْقُرْآنَ وَاحِدٌ نَزَلَ مِنْ عِنْدِ وَاحِدٍ وَلَكِنَّ الاخْتِلَافَ يَجِى‌ءُ مِنْ قِبَلِ الرُّوَاةِ.[١]

قرآن، يكى است و از جانب خداى يگانه فرود آمده، ولى اختلاف از جانب راويان پيدا شده است.

بارى، كتابى كه به عنوان ريسمان الهى براى رفع اختلاف آمده و عدم راهيافت اختلاف به آيات آن، از جمله ادلّه اعجاز آن بر شمرده شده است،[٢] چگونه خود

[١]. ر. ك: ص ٢٢٨ ح ٢٠٩.

[٢]. ر. ك: الميزان فى تفسير القرآن: ج ١ ص ٦٦؛ البيان فى تفسير القرآن: ص ٥٥.