نبى، كسى است كه در خواب، جبرئيل عليه السلام نزدش مى‌آيد، مانند رؤياى ابراهيم عليه السلام و يا حالت چُرتى كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله را مى‌گرفت و در هنگام خواب، جبرئيل عليه السلام نزدش مى‌آمد. نبى، اين گونه است. بعضى از ايشان، رسالت و نبوّت را با هم دارند. براى نمونه، پيامبر خدا صلى الله عليه و آله رسولى بود كه جبرئيل عليه السلام نزدش مى‌آمد و رو در رو، با وى سخن مى‌گفت و ايشان، او را مى‌ديد و در خواب هم نزدش مى‌آمد.

امّا مُحدَّث، كسى است كه سخن فرشته را مى‌شنود و با او سخن مى‌گويد، بدون آن كه وى را ببيند و بدون اين كه به خواب او هم بيايد».

١٨٢. الكافى‌- به نقل از احوَل-: از امام باقر عليه السلام در باره [فرق‌] رسول و نبى و محدَّث پرسيدم.

فرمود: «رسول، كسى است كه جبرئيل عليه السلام نزدش بيايد و او را ببيند و با وى سخن بگويد. اين، رسول است.

نبى، كسى است كه در خواب ببيند، مانند خواب ديدن ابراهيم [در باره ذبح اسماعيل‌] و مانند آنچه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله، پيش از آمدن وحى، از اسباب [و علايم‌] نبوّت مى‌ديد تا آن كه جبرئيل عليه السلام، رسالت را از جانب خداوند، برايش آورد.

محمّد صلى الله عليه و آله، هنگامى كه نبوّت و رسالت الهى برايش جمع شد، جبرئيل عليه السلام برايش پيغام مى‌آورد و رو در رو با وى، سخن مى‌گفت. برخى از پيامبران [تنها] از نبوّت بهره‌مندند و در خواب مى‌بينند و روح القدس، نزدشان مى‌آيد و با آنها سخن مى‌گويد و برايشان، بازگو مى‌كند، بدون آن كه در بيدارى ببينند.

و محدَّث، كسى است كه به او خبر داده مى‌شود. [صدا را] مى‌شنود، ولى نه مشاهده مى‌كند و نه در خواب مى‌بيند».

١٨٣. الكافى‌- به نقل از ابو حمزه-: از امام صادق عليه السلام در باره علم [امام‌] پرسيدم كه آيا عالم (امام)، آن علم را از ديگران فرا مى‌گيرد يا در نزد شما كتابى است كه آن را مى‌خوانيد و از آن فرا مى‌گيريد؟

فرمود: «موضوع، بزرگ‌تر و مهم‌تر از اين چيزهاست. آيا اين سخن خداوند عز و جل‌