بگويد، جز [از راه‌] وحى، يا از فراسوى حجابى، يا فرستاده‌اى را بفرستد و به اذن او، هر چه را [خدا] بخواهد، وحى نمايد»، و اين سخن او كه: «و خدا، با موسى، آشكارا سخن گفت»، و سخن او كه:

«و پروردگارشان آن دو را ندا داد»، و سخن او كه: «اى آدم! تو و همسرت، در بهشت ساكن شويد».

و اين سخن او كه فرموده: «هيچ بشرى را نرسد كه خدا با او سخن بگويد، مگر [از راه‌] وحى يا از فراسوى حجابى»؛ زيرا هيچ بشرى را نسزد كه خدا با او سخن بگويد، مگر از طريق وحى، و امكان ندارد، مگر از پسِ حجابى، يا اين كه فرستاده‌اى را بفرستد و او به اذن خداوند، آنچه را [خدا] مى‌خواهد، وحى كند. خداوندِ بزرگ و بس بلندمرتبه، اين گونه فرموده است. گاه به رسول از جانب فرستادگان آسمان، وحى مى‌شد و فرستادگان آسمان به فرستادگان زمين، ابلاغ مى‌كردند، و گاه كلام، تنها ميان فرستادگان اهل زمين و آن رسول بوده، بدون آن كه آن كلام، از طريق فرستادگان اهل آسمان، فرستاده شود.[١]

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود:" اى جبرئيل! آيا پروردگارت را ديده‌اى؟".

جبرئيل عليه السلام گفت: پروردگار من، ديده نمى‌شود.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود:" پس وحى را از كجا مى‌گيرى؟".

گفت: آن را از اسرافيل مى‌گيرم.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود:" اسرافيل، آن را از كجا مى‌گيرد؟".

گفت: از فرشته برتر از وى- كه از روحانيان است- مى‌گيرد.

پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود:" آن فرشته، آن را از كجا مى‌گيرد؟".

گفت: به نحوى، در دل او افكنده مى‌شود.

پس، اين است وحى، و وحى، كلام خداست، و كلام خدا، بر يك گونه نيست. گونه‌اى از وحى، چنان است كه خداوند، با فرستادگان، سخن مى‌گويد. گونه‌اى از آن، چيزى است كه در دلِ ايشان مى‌اندازد. گونه‌اى از آن، رؤياست كه پيامبران مى‌بينند، و گونه‌اى از آن، به صورت پيغام و فرو فرستادن است كه [بر پيامبر] تلاوت و خوانده مى‌شود. اين [ها، همه‌] كلام خداست. پس به همين اندازه كه در باره كلام خدا برايت گفتم، بسنده كن؛ چرا كه معناى كلام خدا، يكسان نيست. برخى از آن، چيزى است كه فرستادگان آسمانى به فرستادگان زمينى مى‌رسانند».

آن مرد گفت: آسوده‌ام نمودى. خدا، آسوده‌ات كند! و گِره از كارم گشودى. خدا، به تو پاداش بسيار دهد، اى امير مؤمنان!

[١]. يعنى پيام آسمانى و وحى الهى، گاهى از طريق فرستادگان آسمان به فرستادگان زمين مى‌رسيده و فرستادگان زمين، به پيامبر صلى الله عليه و آله ابلاغ مى‌كردند، و گاهى مستقيماً به فرستادگان زمين مى‌رسيده و آنها به پيامبر صلى الله عليه و آله ابلاغ مى‌كردند.