دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٥٦ - ادله قرآنى رجعت
چنان كه ملاحظه مىشود، هيچ يك از اين تأويلات، در جايى كه تفسير درست و مطابق ظاهر آيه وجود دارد، پذيرفتنى نيستند. افزون بر اين، هر گونه تأويلى بايد مستند به دليل و قرينه باشد و اين مفسّران، هيچ دليلى بر تأويلات ياد شده، اقامه نكردهاند.
تنها تفسير درست بىتأويل، پذيرش رجعت آنها در آخر الزمان است كه روز نصرت حق و از بين رفتن باطل است. آيات متعدّدى با اين مضمون وجود دارند كه در آنها وعده يارى خداوند داده شده يا گفته شده كه خدا و فرستادگانش پيروز خواهند بود، كه البتّه تنها مىتوان به عموميت آنها استناد كرد و به عنوان شواهد تقويت كننده استدلال از آنها بهره گرفت.[١]
آيه مورد بحث، به صراحت، يارى رسولان و مؤمنان را در زندگى دنيا بيان كرده است و معناى اوّليه و روشن يارى، پيروزى و غلبه آنان بر مخالفان است. در تفسير القمّى، حديثى از امام صادق عليه السلام در توضيح آيه آمده است كه همين تفسير را مىكند و پيروزى رسولان و مؤمنان را در رجعت مىداند.[٢]
[١]. مانند آيه:« وَ لَقَدْ سَبَقَتْ كَلِمَتُنا لِعِبادِنَا الْمُرْسَلِينَ\* إِنَّهُمْ لَهُمُ الْمَنْصُورُونَ\* وَ إِنَّ جُنْدَنا لَهُمُ الْغالِبُونَ؛ سخن ما در باره بندگان فرستاده ما سبقت يافته، كه ايشان، آرى تنها ايشان، يارى خواهند شد و به درستى كه تنها لشكريان ما، غالباند»( صافّات: آيه ١٧١- ١٧٣) و نيز آيه:« كَتَبَ اللَّهُ لَأَغْلِبَنَّ أَنَا وَ رُسُلِي؛ خدا چنين نوشته كه: من و فرستادگانم به طور مسلّم غالبيم»( مجادله: آيه ٢١).
[٢].« عن جميل، عن أبى عبد اللَّه عليه السلام قال: قلت[ له]: قول اللَّه تبارك و تعالى:« إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنا وَ الَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ يَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهادُ». قال: ذلِكَ وَاللَّهِ فِى الرَّجعَةِ، أما عَلِمتَ أنَّ أنبِياءَ كَثيرةً لَم يُنصَروا فِى الدُّنيا وَ قُتِلوا، وَ أَئِمَّةً مِن بَعدِهِم قُتِلوا وَ لَم يُنصَروا، ذلِكَ فِى الرَّجعَةِ». امام صادق عليه السلام اين آيه را مربوط به رجعت دانسته و فرموده:« آيا نمىدانى كه بسيارى از انبيا و امامان پس از آنها، يارى نشدند و كشته شدند؟ اين كار، در رجعت اتّفاق خواهد افتاد»( تفسير القمى: ج ٢ ص ٢٥٨. نيز، ر. ك: همين دانشنامه: ص ١٧ ح ١٤٢٧.